Anlamı
aynı düşüncede ve aynı yapıda olan insanlar birbirlerini korurlar, kollarlar.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, aynı çevreden gelen, aynı anlayışı paylaşan ya da aynı çıkar içinde olan kişilerin birbirini desteklediğini anlatır. Tarafsız olması beklenen tanıklığın, benzer yapıdaki kişiler arasında güvenilir olmaması bu sözün merkezindedir. Günlük hayatta yandaşlık, çıkar birliği, taraflı tanıklık ve birbirini kollayan insanlar için sıkça kullanılır. Atasözü, görünüşte doğrulama gibi duran şeyin aslında kendi çevresi içindeki dayanışmadan ibaret olabileceğini anlatır. Türkçede tarafsızlık eksikliğini ve çıkar ortaklığının doğurduğu korumacılığı eleştiren yerleşik atasözlerinden biridir. Özellikle “birbirlerini desteklemeleri şaşırtıcı değil” demek için çok yerinde kullanılır. Bu söz, güvenilir tanıklık ile yandaşlık arasındaki farkı çok net biçimde hissettirir. Özellikle mahkeme tanıklıkları, siyasi destekler ve çıkar gruplarının birbirini savunması durumlarında bu söz çok etkili düşer.
Örnek Cümleler
- Onun şahitliğine güven olmaz, bozacının şahidi şıracı.
- Aynı çevreden insanlar birbirini koruyunca bozacının şahidi şıracı dediler.
- Tarafsız görünse de bozacının şahidi şıracı durumu var.
Kökeni ve Hikayesi
Bu atasözü Osmanlı dönemi esnaf kültüründen gelir. Boza ve şıra satan esnaflar genellikle yan yana bulunur ve birbirinin şahitliğini yapardı. Aynı çıkar grubundan kişilerin birbirini desteklemesi bu atasözüyle eleştirilmiştir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Tarafsız olmayan tanıklığı, çıkar ortaklarının birbirini korumasını ve yandaşlık ilişkisini eleştirir. Bu atasözü Osmanlı dönemi esnaf kültüründen gelir.
Tartışma, şahitlik, savunma, kurum içi kayırma ve çıkar ilişkilerinin konuşulduğu ortamlarda daha sık kullanılır. Tarafsız olması beklenen tanıklığın, benzer yapıdaki kişiler arasında güvenilir olmaması bu sözün merkezindedir.
Evet, ikisi de benzer çevrelerin birbirini desteklemesini çağrıştırabilir; ancak bu atasözü daha eleştirel ve çıkar odaklıdır.