Atasözü

Buğday Başak Verince Orak Pahaya Çıkar Ne Demek?

Anlamı

gereksinim duyulan şey değer kazanır.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, gereksinim duyulan şeyin değer kazandığını anlatır. Bir araç, bir hizmet ya da bir beceri, ona ihtiyaç duyulan anda pahalanır; başka zaman kimsenin aklına gelmeyen şey birden aranır olur. Söz bir pazarın işleyişini gözler önüne koyar: talep arttıkça fiyat da artar. Kar yağınca kürek, yağmur başlayınca şemsiye, sınav yaklaşınca özel ders pahalanır. Atasözü bir yakınma olarak da söylenebilir; ihtiyaç anında fiyatın yükselmesi alıcıyı zor durumda bırakır. Bir uyarı da taşır: gerekecek şeyi gereksinim doğmadan edinmek akıllıca olabilir. Değer kazanan yalnız eşya değildir; işini bilen bir usta da tam o mevsimde aranır, sözü dinlenir. Atasözü bu yönüyle bir zamanlama dersini de içinde taşır.

Örnek Cümleler

  1. İlk kar yağar yağmaz hırdavatçıdaki kar küreklerinin fiyatı iki katına çıktı; buğday başak verince orak pahaya çıkar.
  2. Sınav haftası gelince özel ders veren öğretmenin saat ücreti birden yükseldi; buğday başak verince orak pahaya çıkar.
  3. Fırtınada çatısı uçan köyde, çatı işinden anlayan tek ustanın sözü bir anda herkesten çok dinlenir oldu; buğday başak verince orak pahaya çıkar.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Orak, olgun ekini biçmek için kullanılan alettir. Buğday başağa durunca hasat yaklaşır ve herkes orak arar; yılın öteki aylarında bir köşede duran alet o mevsimde aranan bir şeye dönüşür. Atasözü bu mevsimlik değeri genelleştirir.

Bu atasözü, gereksinimlerin vaktinden önce ve ucuzken karşılanmasını öğütler. Buğday başak verince orak pahaya çıkar ise vaktinde alınmayan şeyin pahalanacağını gösterir. Biri öğüdü, öteki o öğüdün gerekçesini verir.

Bu atasözü, insanların birbirine her zaman gereksinim duyabileceğini söyler. Buğday başak verince orak pahaya çıkar ise bu gereksinimin değer yarattığını anlatır. İkisi ihtiyacı farklı yönlerden ele alır: biri ilişkiyi, öteki fiyatı.