Anlamı
insanların birbirlerine her zaman gereksinimleri olur.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, insanların hayatın her döneminde birbirine ihtiyaç duyduğunu anlatır. Kimse bütünüyle tek başına yetmez; en güçlü, en varlıklı ya da en bilgili görünen kişinin bile bir gün başkasına ihtiyacı olabilir. Bu nedenle söz, insan ilişkilerinde tevazu, dayanışma ve köprüleri yıkmama öğüdü verir. Toplumsal hayatın özü yardımlaşmadır; bugün yardım eden yarın yardım alabilir. Atasözünün gücü, insanın sosyal bir varlık olduğunu basit ama derin bir cümleyle ifade etmesinden gelir. Dostluk, komşuluk, iş ilişkisi, akrabalık ve toplumsal dayanışma bu düşüncenin içine girer. Birini küçümsememek, kimseyi gereksiz görmemek ve bağları korumak gerektiğini hatırlatır. Gün gelir beklenmedik kişiden bile destek alınabilir. Bu yüzden atasözü hem gerçekçi hem ahlaki bir uyarı niteliğindedir.
Örnek Cümleler
- Kimseyi küçümseme; gün gelir birine muhtaç olursun, adam adama gerek olur.
- Bugün sen yardım edersin, yarın başkası sana eder; adam adama gerek olur.
- En zengin adam bile bir gün bir komşunun ya da dostun kapısını çalabilir; adam adama gerek olur.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Aynı sözcük iki kez yazılmış, ikincisi yönelme eki almıştır. Böylece iki taraf da aynı sıfatta durur; biri üstün, öteki eksik değildir. Ek yalnız yönü gösterir, ihtiyacın kimden kime gittiğini belirler.
İhtiyaç duyulmasını bildirir. Gerek burada bir ad gibi kullanılmış, olmak fiiliyle birleşmiştir. Gerekir denseydi baştan belli bir zorunluluk anlaşılırdı; gerek olur ise hayatın herhangi bir yerinde doğabilecek ihtiyacı anlatmış olur.
Belli bir taraf anılmaz. Varlıklı olan yoksula, bilen bilmeyene gerek duyabilir; sıra hiçbir kurala bağlı değildir. Sözün öğüdü de buradan çıkar: kimse karşısındakini gereksiz sayacak durumda değildir.