Atasözü

Buğday ile Koyun, Geri Yanı (kalanı) Oyun Ne Demek?

Anlamı

çiftçi için koyun ve buğdaydan değerli bir şey yoktur.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, çiftçi için koyun ve buğdaydan değerli bir şey olmadığını anlatır. Atasözünün geri kalanı oyun biçimi de vardır. Buğday sofranın ekmeğini, koyun ise sütü, yünü, eti ve gübresiyle çiftliğin geçimini sağlar. Atasözüne göre geri kalan uğraşlar bunların yanında oyun gibi kalır. Söz köy yaşamının önceliklerini sıralar; neyin asıl, neyin süs olduğunu gösterir. Bir çiftçinin oğluna öğüdünde, bir köy kahvesindeki sohbette ya da tarım üzerine bir konuşmada yer alabilir. Atasözü bugün de bir işin özüne dönmeyi öğütleyen bir söz olarak kullanılabilir: önce temel geçim, sonra öteki işler. Oyun sözü küçümseyici değil, karşılaştırmalıdır; başka işler de yapılır, ama yük bu ikisinin üstündedir.

Örnek Cümleler

  1. Oğlu köyde kafe açmak isteyince yaşlı çiftçi önce sürüyü ve tarlayı büyütmesini istedi; buğday ile koyun, geri yanı oyun.
  2. Kuraklık yılında arıcılığı da sebze bahçesini de bırakan aile, bütün gücünü buğdaya ve koyunlara verdi; buğday ile koyun, geri yanı oyun.
  3. Kooperatif toplantısında yeni yatırım önerilerini dinleyen muhtar, önce buğday deposunu ve ağılı onarmayı istedi; buğday ile koyun, geri yanı oyun.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Buğday ekmeğin, koyun ise süt, yün, et ve gübrenin kaynağıdır. Bu iki varlık bir köy evinin hem sofrasını hem kesesini doldurur. Atasözü onları çiftçiliğin iki direği olarak öne çıkarır.

Görünüşte çok yakındırlar, ama anlamları ayrıdır. Çift ile koyun, gerisi oyun, tarla sürmenin ve koyun beslemenin en zor iş olduğunu söyler; yorgunluğu ölçer. Bu atasözünde ise ölçü değerdir: buğday ve koyun çiftçinin en kıymetli varlığıdır.

Bu atasözü, iyi sürülen toprağın bol ürün vereceğini ve işe dört elle sarılmak gerektiğini söyler. Buğday ile koyun, geri yanı oyun da çiftçiyi asıl işe yöneltir. İkisi de toprağın emeğini yüceltir.