Anlamı
hemen şimdi, derhâl:
'Bugünden tezi yok, şimdi buradan çıkıp oraya gidiyorum.' -H. R. Gürpınar.
Detaylı Açıklama
Bugünden tezi yok, hemen şimdi, derhâl anlamında kullanılır. Söz bir kararın ertelenmeden uygulanacağını bildirir: bugünden daha erken bir zaman yoktur, öyleyse iş hemen başlar. Kişi uzun süre beklediği ya da tartıştığı bir konuda sonunda karar verir ve vakit kaybetmeden harekete geçer. Gürpınar'ın tanığında konuşan, hemen yola çıkacağını bu sözle bildirir. Söz bir kararlılığı, kimi zaman da bir öfkeyi ya da sabırsızlığı taşır. Bir taşınma, bir istifa, bir barışma ya da bir başvuru böyle bir sözle başlayabilir. Kalıp tek başına bir ünlem gibi de söylenebilir: bugünden tezi yok! Tez sözü burada çabuk, erken anlamındadır. Söz dinleyene de bir çağrı taşır: hazırlan, beklemeyeceğiz.
Örnek Cümleler
- Doktorun uyarısını duyan dedem, bugünden tezi yok diyerek sigarayı bıraktı.
- Yıllardır ertelediği köy evini onarmaya karar veren öğretmen, bugünden tezi yok, ustaları çağırdı.
- Kirası yine artırılınca aile, bugünden tezi yok, yeni ev aramaya başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bugünden tezi yok, şimdi buradan çıkıp oraya gidiyorum cümlesinde konuşan, kararını vermiş ve beklemeye niyeti olmayan birisidir. Söz, hemen yola çıkacağını kesin ve sabırsız bir dille bildirir.
Tez, çabuk, erken, ivedi anlamındadır; ivedilik bildiren eski bir sözdür. Tez elden, tez canlı gibi söyleyişlerde de aynı anlamı taşır. Kalıpta zamanın en yakın noktasını işaret eder.
Bu atasözü, engeller yüzünden gecikmiş bir işte avunmak için söylenir; gecikmeyi kabullenir. Bugünden tezi yok ise hiçbir gecikmeye izin vermez. İki söz zamana karşı iki farklı tavrı yansıtır.