Anlamı
1) kolaylıkla konuşmak, okumak:
'Kadın bülbül gibi Fransızca konuşuyor.' -H. E. Adıvar. 2) itiraf etmek.
Detaylı Açıklama
Bülbül gibi konuşmak iki anlamda kullanılır. Kalıbın bülbül gibi okumak biçimi de vardır. Birinci anlam kolaylıkla konuşmak ya da okumaktır; söz takılmayan, duraksamayan bir anlatımı över. Bu anlamda söz bir yabancı dil için de, yüksek sesle okunan bir metin için de kullanılır. İkinci anlam itiraf etmektir: kişi saklamaya çalıştığı bir şeyi sonunda bütün ayrıntısıyla anlatır. Birinci anlamda söz bir övgüdür; yabancı dil öğrenen bir öğrenci, akıcı okuyan bir çocuk ya da hitabeti güçlü bir konuşmacı böyle anılabilir. İkinci anlamda ise bir sorgu, bir yüzleşme ya da bir pazarlık ortamı akla yatkındır. Hangi anlamın kastedildiğini bağlam gösterir: bir dil ya da bir metin anılıyorsa birinci, bir suç ya da bir sır anılıyorsa ikinci anlam öne çıkar.
Örnek Cümleler
- Üç yıl Almanya'da okuyan kuzenim, döndüğünde Almancayı bülbül gibi konuşuyordu.
- Daha altı yaşındaki kız, gazetenin manşetlerini bülbül gibi okuyunca dedesi şaşırdı.
- Kameradaki görüntüler gösterilince şüpheli bülbül gibi konuştu, hırsızlığı nasıl yaptığını bir bir anlattı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bülbül gibi konuşmak bu tanıkta birinci anlamdadır, yani kolaylıkla konuşmaktır. Kadın bülbül gibi Fransızca konuşuyor cümlesi bir hayranlığı dile getirir: yabancı dil kadının ağzında kendi ana dili gibi akmaktadır.
Bülbül gibi şakımakta öne çıkan sesin güzelliği ve konuşanın neşesidir. Bülbül gibi konuşmakta ise akıcılık ya da bir itiraf öne çıkar. Biri konuşmanın tadına, öteki kolaylığına ya da içeriğine bakar.
Bu atasözü, düşüncesizce ağızdan çıkan sözün kişiyi belaya sokabileceğini söyler. Bülbül gibi konuşmak ikinci anlamıyla bu tehlikeye yaklaşır: itiraf eden kişi sözüyle kendini zor duruma sokabilir. Atasözü uyarır, deyim olanı anlatır.