Atasözü

Buldum Bilemedim, Bildim Bulamadım Ne Demek?

Anlamı

kişi elinde fırsat varken bundan yararlanmayı bilmez, yararlanma yollarını öğrendiği zaman da eline fırsat geçmez.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, kişinin elinde fırsat varken bundan yararlanmayı bilmediğini, yararlanma yollarını öğrendiğinde ise eline fırsat geçmediğini anlatır. Söz bir pişmanlığı dile getirir; kişi geriye bakar ve kaçırdığını görür. Elde olan bir imkân, ondan yararlanma yolu öğrenildiğinde artık yoktur. Atasözü bu ikisinin bir türlü buluşmamasından yakınır. İki yarı bir ayna gibi birbirini yansıtır: önce bulmak, sonra bilmek gelir; ama ikisi aynı anda bir araya gelmez. Söz bir yaşlının anılarında, kaçırılmış bir işin ardından ya da bir öğretmenin öğrencilerine verdiği öğütte yer alabilir. Dinleyene dolaylı bir öğüt de taşır: fırsat varken öğren, öğrendiğinde fırsatı kolla. Söz hem bir iç çekiş hem de başkalarına bırakılmış bir ders gibidir.

Örnek Cümleler

  1. Gençliğinde babasının dükkânını işletmeyi bilmeyen adam, yıllar sonra ticareti öğrendiğinde dükkân çoktan satılmıştı; buldum bilemedim, bildim bulamadım.
  2. Yurt dışında okuma bursunu değerlendiremeyen öğretmen, dil öğrendiğinde yaş sınırını geçmişti; buldum bilemedim, bildim bulamadım.
  3. Elindeki arsayı ucuza satan çiftçi, değerini anladığında yeni bir arsa alacak parası yoktu; buldum bilemedim, bildim bulamadım.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Buldum bilemedim, fırsatın elde olduğu ama ondan yararlanmanın bilinmediği zamanı anlatır. Bildim bulamadım ise yararlanma yolları öğrenildiğinde fırsatın artık bulunmadığı zamanı. İki zaman arasında yıllar da geçebilir, kısa bir süre de; söz ikisini bir terazinin iki kefesi gibi yan yana koyar.

Bu atasözü, kişiye ömründe ancak bir kez büyük bir fırsatın geçtiğini ve onu kaçırmaması gerektiğini söyler. Buldum bilemedim, bildim bulamadım ise o fırsatı kaçıranın pişmanlığıdır. Biri öğüdü, öteki öğüde uymamanın sonucunu verir.

Fırsatı kaçırmak, elverişli bir durumdan yararlanmamaktır; olayı adlandırır. Atasözü ise bu kaçırışın nedenini de verir: fırsat varken bilgi, bilgi varken fırsat yoktur. Böylece kaybı bir dikkatsizlik değil, bir zamanlama talihsizliği olarak gösterir.