Anlamı
büyüklenemez duruma gelmek.
Detaylı Açıklama
Burnu kırılmak, büyüklenemez duruma gelmektir. Kişi daha önce kendini büyük görüyordu; bir yenilgi, bir hata ya da bir yüzleşme bu büyüklenmeyi sona erdirir. Söz bir düşüşü anlatır; bu düşüş kişinin kibrine verilmiş bir ders gibidir. Kalıp edilgen yapıdadır; burnu kıran bir başkası ya da bir olay olabilir. Bir yarışmada kaybeden iddialı bir yarışmacı, eleştirilen bir yönetici ya da hatası ortaya çıkan bir uzman burnu kırılmış olabilir. Söz bir hoşnutluk da taşıyabilir: iyi oldu, burnu kırıldı. Kişinin sonradan daha alçakgönüllü davrandığı da düşünülür. Kırılan şey kişinin kendisi değil, kendine biçtiği büyüklüktür. Söz kibrin kalıcı olmadığını, bir gün sınanacağını sezdirir ve dinleyene alçakgönüllülüğü hatırlatır.
Örnek Cümleler
- Kimseyi beğenmeyen şampiyon, ilk turda genç bir rakibe yenilince burnu kırıldı.
- Herkesi azarlayan müdürün kendi raporundaki büyük hata ortaya çıkınca burnu kırıldı.
- Sınıfın en iyisi olduğunu söyleyen öğrencinin burnu, ilk deneme sınavında kırıldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kibirli kişi burnunu yukarı kaldırır. Bu burnun kırılması, başın da aşağı inmesi demektir. Kalıp kibrin simgesi olan bu duruşun bozulduğunu, kişinin artık yukarıdan bakamadığını anlatır; yüz de, tavır da değişir.
Burnunu kırmak, bir başkasını köşeye sıkıştırıp kibrini ya da karşı koyuşunu bitirmektir; anlatıda eylemi yapan öne çıkar. Burnu kırılmak ise aynı düşüşü, büyüklenemez duruma gelen kişinin başına gelmiş bir sonuç olarak verir; kimin kırdığı söylenmeyebilir.
Bu atasözü, yüksekten atanlara gereken dersin verileceğini söyler. Burnu kırılmak da o dersin alınmış hâlidir. Atasözü bir uyarıdır; deyim ise o uyarının birinin başında gerçekleştiği anı adlandırır.