Anlamı
sıkıntı çektikten sonra daha önce beğenmediği bir durumu kabul etmek, gururundan vazgeçmek.
Detaylı Açıklama
Burnu sürtülmek, sıkıntı çektikten sonra daha önce beğenmediği bir durumu kabul etmek, gururundan vazgeçmektir. Kişi bir zamanlar küçümsediği bir işe, bir eve, bir teklife ya da bir kişiye, yaşadığı zorluklar yüzünden razı olur. Söz iki aşamayı anlatır: önce bir sıkıntı, sonra bir kabulleniş. Kalıp edilgen yapıdadır; burnu sürten şey koşullardır, hayatın kendisidir. Söz bir acımayı da, bir hak vermeyi de taşıyabilir: iyi oldu, burnu sürtüldü de aklı başına geldi. İşsiz kalan bir mühendisin daha önce beğenmediği bir işi kabul etmesi, kirası artan bir ailenin küçük bir eve geçmesi bu durumu anlatır. Kabulleniş kimi zaman kişiyi olgunlaştırır, kimi zaman içinde bir kırgınlık bırakır. Söz gururun koşullar karşısında esneyebileceğini kabul eder.
Örnek Cümleler
- Teklif edilen işleri bir yıl boyunca beğenmeyen genç mühendis, birikimi tükenince burnu sürtülüp küçük bir firmada çalışmaya başladı.
- Gelen görücüleri tek tek geri çeviren kız, yıllar geçince burnu sürtülüp eskiden beğenmediği bir adayla evlendi.
- Kirası ikiye katlanan aile, burnu sürtülünce daha önce dar bulduğu eve taşındı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Burnu yere sürtülen kişi başını eğmek zorunda kalmıştır. Kibrin simgesi olan burun, sıkıntının ağırlığıyla toprağa değer. Kalıp gururun bu biçimde kırılışını, kişinin eski dikliğini yitirişini somut bir hareketle anlatır.
İki kalıbın anlamı aynıdır. Fark yapıdadır: burnu sürtülmek edilgendir, kişi yaşadığı durumun içinde gösterilir. Burnunu sürtmek ise etkendir; özne kişinin kendisi de olabilir, onun burnunu sürten koşullar da: hayat onun burnunu sürttü.
Bu atasözü, çaresiz durumlara düşüldüğünde insanın sabırla katlanması gerektiğini söyler. Burnu sürtülen kişi de koşulların getirdiği durumu kabullenir. Atasözü bir sabır öğüdüdür; deyim ise o sabrın gururdan verilen bir ödünle gerçekleştiğini anlatır.