Anlamı
1) büyüklenmek, kibirlenmek; 2) çok öfkelenmek.
Detaylı Açıklama
Burnunun yeli harman savurmak iki anlamda kullanılır. Birincisi büyüklenmek, kibirlenmektir: kişi kendini çok önemli görür, çevresine yukarıdan bakar. İkincisi çok öfkelenmektir: kişinin öfkesi taşar, sesi yükselir, eli ayağı titrer. İki anlam da kişinin taşkın, ölçüsüz bir hâlini anlatır. Yeni bir makama gelen bir memur birinci anlamda, haksızlığa uğradığını düşünen bir esnaf ikinci anlamda bu sözle anlatılabilir. Kalıptaki aşırılık, kişinin hâlinin çevresini etkileyecek kadar büyüdüğünü gösterir. Konuşan bu taşkınlığı onaylamaz; söz eleştirel, kimi zaman da alaycı bir tonda söylenir. Hangi anlamın kastedildiğini bağlam belirler: bir başarı ya da bir mevki birinci anlamı, bir kavga ya da bir haksızlık ikinci anlamı düşündürür.
Örnek Cümleler
- Mahalle muhtarı seçildiğinden beri burnunun yeli harman savuruyor, eski arkadaşlarını tanımıyordu.
- Piyangodan para çıkan komşunun burnunun yeli harman savurmaya başladı; selam bile vermez oldu.
- Siparişinin yanlış geldiğini gören müşterinin burnunun yeli harman savuruyordu, garson ne diyeceğini bilemedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Harman savurmak, dövülmüş ekini yelde savurup taneyi samandan ayırmaktır; bunun için güçlü bir yel gerekir. Burundan çıkan solukla harman savrulması, kişinin taşkınlığını abartarak anlatır. Soluk, koca bir harmanı savuracak kadar güçlüdür.
Burnu büyümek, kibirlenmek, büyüklenmektir; kalıbın birinci anlamıyla örtüşür. Burnunun yeli harman savurmak ise buna bir de çok öfkelenme anlamını ekler ve taşkınlığı bir solukla abartır. Biri yalnız kibri, öteki kibri de öfkeyi de anlatabilir.
Bu atasözü, öfkesine kapılarak iş görenin sonunda güç duruma düşeceğini söyler. Burnunun yeli harman savuran kişi de ikinci anlamda öfkesine kapılmıştır. Atasözü bu öfkenin bedelini ona hatırlatır.