Anlamı
güçlüler, güçsüzleri ezer.
Detaylı Açıklama
Büyük balık küçük balığı yutar, güçlülerin güçsüzleri ezdiğini anlatan bir atasözüdür. Güç dengesiz olduğunda zayıf olan taraf zarar görür, kimi zaman da ortadan kalkar. Ticarette büyük bir şirketin küçük bir dükkânı kapatması, bir iş yerinde güçlü bir yöneticinin sıradan bir çalışanı harcaması ya da bir mahallede zorbanın zayıfa sataşması bu sözle anlatılabilir. Atasözü bir haksızlığa karşı söylenebileceği gibi, acı bir gerçeği kabullenmek için de söylenebilir. Söyleyenin sesinde öfke de olabilir, çaresizlik de. Atasözü güçsüzlere tedbirli olmayı, güçlülere karşı birleşmeyi de düşündürebilir. Söz durumun haklı olduğunu söylemez; yalnız böyle olduğunu tespit eder. Dinleyen kişi de bu sözle kendi konumunu, güçlü mü güçsüz mü olduğunu tartabilir.
Örnek Cümleler
- Mahalleye açılan dev marketten sonra köşedeki bakkal da kepenk indirdi; büyük balık küçük balığı yutar.
- Küçük çiftçilerin topraklarını ucuza toplayan şirket bölgenin tek sahibi oldu; büyük balık küçük balığı yutar.
- Ligin zengin kulübü, küçük takımın en iyi oyuncularını sezon ortasında tek tek kadrosuna kattı; büyük balık küçük balığı yutar.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Denizde büyük balıklar küçük balıklarla beslenir. Atasözü bu doğa olayını insan ilişkilerine taşır; güçlüyü büyük balığa, güçsüzü küçük balığa benzetir. Görüntü, ezmenin bir yutma kadar kesin olduğunu düşündürür.
Alçacık eşeğe herkes biner, güçsüz ve koruyucusuz birini buyruk altına almanın ve ezmenin kolay olduğunu söyler; vurgusu güçsüzün korumasızlığındadır. Büyük balık küçük balığı yutar ise güçlünün ezişini öne çıkarır.
Bu atasözü, zekâsını kullanan birinin kendinden güçlü olanı yenebileceğini söyler. Büyük balık küçük balığı yutar ise gücün üstün geldiğini anlatır. İki atasözü birlikte düşünülünce güçsüzün çaresinin akıl olabileceği sezilir.