Anlamı
başaramayacağın, sonuçlandıramayacağın bir konuda kesin sözler söyleme.
Detaylı Açıklama
"Büyük lokma ye büyük söz söyleme" insanın kesin ve iddialı konuşurken dikkatli olmasını öğütler. Atasözü, kişinin başaramayacağı bir şey hakkında büyük büyük laflar etmemesi gerektiğini söyler. Çünkü hayat her zaman insanın planladığı gibi gitmez; bugün söylediğin iddialı söz, yarın seni zor durumda bırakabilir. İlk yarıdaki "büyük lokma ye" kısmı, gönlünce yaşa demeye yakındır; asıl uyarı ikinci yarıdadır. Ölçüsüz sözün, gerçekleşmeyen vaadin ve gururla edilen cümlenin insana nasıl dönebileceğini hatırlatır. Bu yüzden günlük hayatta hem nasihat hem de ince bir ikaz olarak çok yerinde kullanılır.
Örnek Cümleler
- Öğretmenimiz kompozisyon ödevinde "büyük lokma ye büyük söz söyleme" atasözünü açıklamamızı istedi; herkes farklı bir yorum yazdı.
- Kahvede sohbet ederken amca "büyük lokma ye büyük söz söyleme" dedi, masadakiler de aynı fikirdeydi.
- Anneannem torunlarına her fırsatta "büyük lokma ye büyük söz söyleme" der, bu sözün ne kadar doğru olduğunu yıllar geçtikçe daha iyi anlıyoruz.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
"büyük lokma ye büyük söz söyleme" atasözü, başaramayacağın, sonuçlandıramayacağın bir konuda kesin sözler söyleme anlamına gelir. Halk arasında yaygın olarak kullanılan bu söz, yaşam deneyimlerinden süzülmüş bir gözlemi aktarır.
Bağlama göre değişebilir. Uyarı niteliğinde söylendiğinde dikkatli olmayı öğütler, tespit olarak kullanıldığında ise bir gerçeği saptamakla yetinir. Asıl amacı deneyimden çıkan bir dersi aktarmaktır.
İnsan ilişkileri, sabır, çalışkanlık veya kader gibi temel toplumsal konulardan birini ele alır. Türk toplumunun yüzyıllar içinde biriktirdiği gözlemleri yansıtan bu söz, toplumsal hafızanın bir parçasıdır.