Anlamı
başaramayacağın, sonuçlandıramayacağın bir konuda kesin sözler söyleme.
Detaylı Açıklama
Büyük lokma ye, büyük söz söyleme, başaramayacağın, sonuçlandıramayacağın bir konuda kesin sözler söylememeyi öğütleyen bir atasözüdür. Öğüt, konuşmadan önce gücünü ve şartları tartmaya çağırır. Sonucu henüz belli olmayan bir iş için verilen kesin söz, iş tutmazsa söyleyeni mahcup edebilir. Atasözü konuşmayı yasaklamaz; kesin dili, yapılabilecek olanla sınırlamayı ister. Söz bir büyüğün bir gence, bir ustanın çırağına ya da bir arkadaşın ötekine verdiği öğüt olarak duyulabilir. Kişi kendi kendini de bu sözle frenleyebilir; ağzından çıkacak kesin bir sözü son anda yumuşatır. Bir sınavdan, bir iş görüşmesinden ya da bir yarışmadan önce verilecek sözler için hatırlatılır. Atasözü emir kipiyle doğrudan karşıdakine seslenir; öğüdün muhatabı konuşmaya hazırlanan kişidir.
Örnek Cümleler
- İlk provaya çıkmadan bu oyunla ödül alacağını söyleyen genç oyuncuya yönetmen, büyük lokma ye, büyük söz söyleme, dedi.
- Babasının büyük lokma ye, büyük söz söyleme öğüdünü hatırlayan aday, mülakatta yalnız yapabileceği işleri anlattı.
- Projeyi bir haftada bitireceğine söz veren mühendis, iş bir ayı bulunca ekibin önünde mahcup oldu; büyük lokma ye, büyük söz söyleme.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Atasözünün anlamı söze bağlanır: başaramayacağın bir konuda kesin sözler söyleme. Büyük lokma ye bölümü bu öğüdün yanına bir karşıtlık olarak konmuştur. Lokma büyük olabilir, söz olmamalıdır; atasözü iki büyüklüğü bu karşıtlıkla birbirinden ayırır.
Büyük sözüme tövbe, kesin bir söz söylenince eklenir; konuşan, söylediğinin tersiyle karşılaşmamayı diler. Atasözü ise kesin sözü baştan söylememeyi öğütler. Biri söylenmiş sözün yanında bir dilek, öteki daha söz ağızdan çıkmadan verilen bir öğüttür.
Bu söz, büyük şeyler beklenen bir işten önemsiz bir sonuç alındığında söylenir. Kesin konuşan kişi de beklentiyi yükseltir; iş küçük kalırsa söylenenle yapılan arasındaki açıklık ortaya çıkar. Atasözü bu açıklığı baştan önlemeyi öğütler.