Deyim

Büyükle Büyük, Küçükle Küçük Olmak Ne Demek?

Anlamı

her yaş ve durumdaki kişilere karşı dostça, arkadaşça davranmak.

Detaylı Açıklama

Büyükle büyük, küçükle küçük olmak, her yaş ve durumdaki kişilere karşı dostça, arkadaşça davranmaktır. Kişi büyüklerin yanında bir büyük gibi konuşur, çocukların yanında çocuk olur. Makamı yüksek biriyle de, sıradan bir işçiyle de aynı içtenlikle ilişki kurar. Söz bir övgüdür; kişinin her yaştan ve her çevreden insanla kurduğu uyumu, sıcaklığı anlatır. Bir öğretmen, bir köy imamı, bir aile büyüğü ya da bir yönetici böyle anılabilir. Böyle biri bir düğünde yaşlıların sohbetine de katılır, çocukların oyununa da. Kalıp kişinin kendini karşısındakine göre ayarlayabildiğini gösterir. Kalıbın küçükle küçük, büyükle büyük olmak biçimi de vardır. Söz kişiyi anlatırken onun herkesle kolayca kaynaştığını, kimseyi dışarıda bırakmadığını da sezdirir.

Örnek Cümleler

  1. Bayram ziyaretlerinde dedelerle sohbet edip torunlarla top oynayan amcam, büyükle büyük, küçükle küçük olurdu.
  2. Genel müdürle de kapıdaki güvenlik görevlisiyle de aynı içtenlikle konuşan yönetici, büyükle büyük, küçükle küçük olmayı bilirdi.
  3. Kasabaya yeni gelen doktor, büyükle büyük, küçükle küçük olarak kısa sürede herkesin sevgisini kazandı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bu biçim sözcüklerin sırasını değiştirir ve iki anlam taşır: her yaştaki kişilere dostça davranmak ve her makam ve durumdaki kişilere anlayış göstererek davranmak. Büyükle büyük, küçükle küçük olmak ise yaşı ve durumu tek bir tanımda birleştirir. İki kalıp anlamca birbirine çok yakındır.

Büyük ve küçük yalnız yaşı değil, durumu da gösterir: makamı yüksek kişi ile sıradan kişi. Kişi her birinin yanında onun düzeyine uygun davranır. Kalıp bu uyumu dostluk ve arkadaşlık içinde anlatır.

Bu atasözü, suyun önce küçüğe verildiğini, konuşmaya ise önce büyüğün başladığını söyler; yaşa göre bir sıra gözetir. Büyükle büyük, küçükle küçük olan kişi de her yaştakine ona uygun biçimde yaklaşır. Atasözü bir sırayı, kalıp ise bu farklılıklar içinde kurulan dostluğu anlatır.