Anlamı
1) her yaştaki kişilere karşı dostça, arkadaşça davranmak; 2) her makam ve durumdaki kişilere karşı dostça ve anlayış göstererek davranmak:
'Protokol kaidelerini, çok zaman, bir yana atıp küçükle küçük, büyükle büyük olmasını biliyordu.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
"Küçükle küçük, büyükle büyük olmak" deyimi, her yaştaki ya da her konumdaki insanla onların düzeyine, anlayışına ve beklentisine göre iletişim kurmayı; çocuklarla neşeli ve oyuncu, büyüklerle saygılı ve ciddi davranmayı bilmek anlamına gelir. Bu deyim toplumsal zekânın ve empati yeteneğinin güçlü bir ifadesidir. Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun eserlerinde de yer bulan bu ifade, bir kişinin toplumsal uyum ve iletişim becerisini överken kullanılır. Kişinin yalnızca kendi yaş ya da statü grubuna değil, herkese uyum sağlayabildiğini vurgular. Yakup Kadri Karaosmanoğlu eserlerinde protokol kurallarını bir yana atıp küçükle küçük, büyükle büyük olmasını bilen kişileri betimlemiştir. Toplumsal uyum ve insan ilişkilerinde önemli bir erdem olarak değerlendirilir.
Örnek Cümleler
- Küçükle küçük, büyükle büyük olan bu insan her mecliste sevilir ve sayılırdı.
- İyi bir lider küçükle küçük, büyükle büyük olmayı bilir; böylece her kesimin güvenini kazanır.
- Küçükle küçük, büyükle büyük olabilmek gerçek bir olgunluğun ve insanlığın göstergesidir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Deyim, empati, sosyal esneklik ve iletişim becerisini öven bir niteliği betimler. Kişinin her yaş grubuna, statüye ve ortama uyum sağlayabilen; başkalarını dinleyen, anlayan ve onların perspektifinden yaklaşabilen bir yapıya sahip olduğunu gösterir. Türk toplumunda bu özellik saygı görür ve çok yönlülük işareti sayılır.
Her ikisini de kapsar. "Küçük" hem yaş bakımından çocuk ya da genç olanı hem de toplumsal hiyerarşide alt konumdaki kişiyi ifade edebilir. "Büyük" ise hem yaşlı hem de makam, statü ya da saygınlık bakımından üst konumdaki kişileri kapsar. Deyim bu geniş kapsamıyla zengin bir sosyal anlam taşır.
Evet, hem kişisel hem de profesyonel ilişkilerde bu yetkinlik hâlâ değerlidir. İş dünyasında farklı yaş ve statü gruplarıyla etkili iletişim kurabilmek önemli bir liderlik özelliğidir. Sosyal yaşamda ise bu beceri, bireyin farklı çevrelerden insanlarla bağ kurmasına ve sevilmesine olanak tanır.