Deyim

Buz Üstüne Yazı Yazmak Ne Demek?

Anlamı

1) süresi, etkisi çok az olacak bir iş yapmak; 2) bir kimseye etki yapmayan sözler söylemek.

Detaylı Açıklama

Buz üstüne yazı yazmak iki anlamda kullanılır. Birincisi süresi, etkisi çok az olacak bir iş yapmaktır. Bu anlamda emek harcanır, ama sonuç kalıcı olmaz: ardı getirilmeyen bir kampanya, ilk yağmurda bozulan bir onarım böyle görülebilir. İkincisi bir kimseye etki yapmayan sözler söylemektir. Bu anlamda konuşan söyler, dinleyen değişmez; öğüt de, uyarı da karşıdakinde karşılık bulmaz. Kalıp bir yakınmanın ya da bir uyarının içinde geçebilir: ona söz anlatmak buz üstüne yazı yazmaktır. Konuşan böyle bir işe ya da söze emek vermenin boşuna olduğunu düşündüğünü belli eder. Kalıp bir ana babanın, bir öğretmenin, bir yöneticinin ya da bir belediyenin çabasını anlatırken kullanılabilir.

Örnek Cümleler

  1. Seçimden bir ay önce yapılıp ilk yağmurda çöken kaldırımlar, belediyenin buz üstüne yazı yazdığını gösterdi.
  2. Oğluna sigarayı bırakması için yıllardır öğüt veren anne, buz üstüne yazı yazdığını artık biliyordu.
  3. Toplantıda kurallara uyulması gerektiğini anlatan yeni müdür, eski çalışanlara buz üstüne yazı yazıyordu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Buzun üstüne yazılan yazı, buz eriyince ya da yüzey biraz ısınınca silinir. Kalıp bu görüntüyü kalıcı olmayan bir işe ve etkisiz bir söze taşır. Yazan emek harcamıştır, ama emeğinin ürünü uzun sürmez.

Cümlede bir iş anılıyorsa birinci anlam öne çıkar: yapılan şey kısa sürede etkisini yitirir. Bir öğüt, bir uyarı ya da bir açıklama anılıyorsa ikinci anlam kastedilir. Kimi cümlelerde ikisi iç içe geçer; söz de bir iş gibi boşa gidebilir.

Bu atasözü, anlayışlı kimseleri en küçük bir sözün bile etkilediğini, anlayışsızlara ise ne söylense yararsız olduğunu söyler. Buz üstüne yazı yazmanın ikinci anlamı da etki yapmayan sözlerdir. Atasözü bu etkisizliği dinleyenin anlayışına bağlar; kalıp ise yalnız sonucu anlatır.