Deyim

Büzülüp Oturmak (kalmak) Ne Demek?

Anlamı

bir kenarda çekingen bir tavırla oturmak:
'Ankara'ya kadar bir köşeye büzülüp kaldım.' -A. Gündüz.

Detaylı Açıklama

Büzülüp oturmak, bir kenarda çekingen bir tavırla oturmaktır. Kalıbın büzülüp kalmak biçimi de vardır. Kişi bir köşeye çekilir, konuşmaya pek katılmaz ve kimsenin dikkatini çekmek istemez. Çekingenliğin nedeni kalıpta söylenmez: utanma, yabancılık, korku ya da bir suçluluk duygusu olabilir. Yeni geldiği bir düğünde, kalabalık bir otobüste, bir bekleme salonunda ya da büyüklerin arasında kişi böyle oturabilir. Bir kenarda sözü önemlidir; kişi ortaya değil, kıyıya, köşeye yerleşir. Kalıp bir çocuğu, bir yeni gelini, bir stajyeri ya da bir misafiri anlatırken kullanılabilir. Söz birkaç dakikalık kısa bir anı da, saatler süren bir yolculuğu da kapsayabilir. Gündüz'de kalıp, kalmak biçimiyle bir yolculuk anlatısında geçer.

Örnek Cümleler

  1. Düğüne kimseyi tanımadan gelen genç kız, salonun bir köşesine büzülüp oturdu.
  2. Müdürün odasına çağrılan stajyer, koltuğun ucuna büzülüp oturdu ve konuşulanları sessizce dinledi.
  3. Kalabalık otobüste yer bulan yaşlı köylü, bütün yol boyunca pencere kenarına büzülüp kaldı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Ankara'ya kadar bir köşeye büzülüp kaldım cümlesinde konuşan, yol boyunca bir köşede çekingen durduğunu anlatır. Varış yerinin anılması, bu durumun yolculuğun sonuna dek sürdüğünü gösterir. Tanıkta oturmak yerine kalmak fiili kullanılır; kalmak, durumun değişmeden sürdüğünü vurgular.

Büzülmek, kısılıp toplanmak, küçülmektir; kumaş da, yaprak da, insan da büzülebilir. Büzülüp oturan kişi bedenini toplar, kollarını kendine çeker, az yer kaplamaya çalışır. Bedenin bu hâli, içteki çekingenliği dışarıya yansıtır.

Ezilip büzülmek, güç bir duruma düşüp davranışlarıyla utandığını belli etmektir. Büzülüp oturmak ise bir kenarda çekingen bir tavırla oturmayı anlatır; utanç şart değildir. Biri utancın davranışa yansımasını, öteki bir oturuş biçimini anlatır.