Anlamı
bir işi yapabilmek için elinden geleni yapmak:
'Tehlikeyi anlamış olacak ki seçimlerde oylarını dağıtmamaya çaba harcıyordu.' -T. Buğra.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir işi başarmak, bir sonucu elde etmek ya da bir sorunu çözmek için elinden gelen uğraşı ortaya koymak anlamında kullanılır. 'Çaba göstermek'le yakın olsa da 'harcamak' fiili burada emeğin tüketilen bir kaynak gibi ortaya konduğunu hissettirir. Yani yalnız niyet değil, zaman, enerji ve dikkat de işin içine girer. Bu yüzden uzun süren ve insanı yoran uğraşlarda özellikle etkili durur. Deyimin gücü, gayreti somut bir bedel ödeme gibi anlatmasından gelir. İnsan yalnız istemez; emek harcar. Bu da söze yoğun bir çalışma duygusu verir. Başarıya giden yolun zahmetli olduğunu, karşılıksız beklentinin yetmediğini vurgulamak için çok kullanışlıdır. Böylece emeğin görünmeyen kısmını da konuşma içinde görünür kılar.
Örnek Cümleler
- İş arkadaşı olan biteni "çaba harcamak" sözleriyle özetledi.
- Patron toplantıda "çaba harcamak" diye sitem etti.
- Mahalleli onun halini "çaba harcamak" diye tarif ediyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü 'harcamak' fiili, uğraşın yalnız istemek değil, insanın enerjisinden bir şey eksiltmesi olduğunu da hissettirir.
Çaba göstermek daha genel bir gayreti anlatır. Çaba harcamak ise zaman ve enerji tüketilen daha somut bir emek hissi taşır.
Uzun süren, yorucu ve sonuç almak için ısrarlı emek isteyen durumlarda daha etkili kullanılır. Bu yüzden uzun süren ve insanı yoran uğraşlarda özellikle etkili durur.