Anlamı
gösterişli davranmak, fiyakalı durumda olmak:
'Baktım ki caka yapıyor, vesikayı el âleme göstere göstere eviriyor, çeviriyor.' -P. Safa.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kişinin dikkat çekmek ve çevresine etkileyici görünmek için gösterişli davranmasını anlatır. Giyimde, yürüyüşte, konuşmada, sahip olunan eşyalarda veya küçük bir fırsatı abartılı biçimde sergilemede bu tavır görülebilir. Caka yapmak, çoğu zaman kişinin kendine duyduğu güveni değil, bunu nasıl sunduğunu öne çıkarır. Yani mesele yalnızca iyi görünmek değildir; iyi görünmeyi çevreye hissettirme çabasıdır. Bu yüzden deyim hafif alaycı bir gözlem içerir. İnsanlar bu sözü, karşısındakinin abartılı tavrını görünce kolayca kullanır. Özellikle samimi konuşmada kısa ve etkili bir değerlendirme işlevi görür. Gösterişi yalın bir cümleyle eleştirmek için elverişli bir kalıptır. İçinde biraz da yapaylık suçlaması vardır. Bu yüzden doğal güven ile kurma hava arasındaki farkı sezdirir.
Örnek Cümleler
- Komşular bu duruma "caka yapmak" deyip geçti.
- Sahneye çıkar çıkmaz ceketi, tavrı ve konuşmasıyla caka yapmaya başladı.
- Annem telefonda "caka yapmak" diye yakındı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İkisi çok yakındır. Caka yapmak davranışın kendisine, caka satmak ise bu gösterişin çevreye sunuluşuna biraz daha belirgin biçimde işaret eder.
Kişinin elindeki şey abartıldığı kadar büyük değilse, yaptığı gösteriş daha komik ve yapay görünür. Böyle anlarda deyim alay dozunu yükseltir.
Çünkü tek kelimeyle hem tavrı hem niyeti hem de çevrede bıraktığı izlenimi anlatır. Uzun uzun tarif etmeden gösterişi görünür kılar.