Anlamı
yoksulluğuna bakmayarak süs ve gösteriş yapmak ister.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, kişinin temel ihtiyaçları eksik olduğu halde gösterişe, süse veya lükse yönelmesini eleştirir. Ayağında donu yoktur; yanı en temel yoksunluk içindedir. Buna rağmen başına fesleğen ister; yanı önceliği yanlış yere koymakta, eksiklerini örtmek yerine gösterişe yatırım yapmaktadır. Söz, ihtiyaç sırasını bozmuş insanlara karşı söylenen çok isabetli bir halk eleştirisidir. Yoksulluk başlı başına ayıp değildir; ancak eldeki sınırlı imkanı gerçek gereksinim yerine süse harcamak akılsızlık sayılır. Bu atasözü özellikle bütçesi zayıf olduğu halde gösteriş peşinde koşan, dış görünüşe aşırı önem verip esas sorunlarını ihmal eden kişiler için kullanılır. Göze hoş görünmek uğruna temeli boş bırakmak, uzun vadede daha büyük sıkıntı doğurur. Söz burada hem ekonomik aklı hem de yerindelik duygusunu savunur. İnsan önce eksiğini tamamlamalı, sonra süsü düşünmelidir. Gerçek düzen kurulmadan yapılan gösteriş, çoğu zaman yalnızca acıklı bir tezat üretir.
Örnek Cümleler
- Borç içindeyken en pahalı şeyi almaya kalkıyor; ayağında donu yok, fesleğen ister başına.
- Ayağında donu yok, fesleğen ister başına; borca battı ama yeni araba almak istiyor.
- Ayağında donu yok, fesleğen ister başına derler; kirasını ödemeden marka kıyafet peşinde.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Temel ihtiyaçlar dururken lüks, süs veya gösteriş peşine düşme yanlışını gösterir. Bu atasözü özellikle bütçesi zayıf olduğu halde gösteriş peşinde koşan, dış görünüşe aşırı önem verip esas sorunlarını ihmal eden kişiler için kullanılır.
Hayır, yoksulluğu değil; yoksulluk içindeyken bile doğru öncelik kuramayıp gösterişe yönelmeyi eleştirir. Ayağında donu yoktur; yanı en temel yoksunluk içindedir.
Geliri yetersiz olduğu halde sırf görünüş veya hava için gereksiz harcamalar yapan kişiler anlatılırken sıkça kullanılabilir.