Anlamı
gösteriş yapmak, çalım satmak:
'Askerliğin palavra ile olmadığını anladı ama hâlâ caka satıyor.' -H. E. Adıvar.
Detaylı Açıklama
Caka satmak, gösteriş yapmak, çalım satmaktır. Caka sözcüğü gösterişi ve çalımı anlatır. Kişi giyimiyle, arabasıyla, parasıyla, makamıyla, bilgisiyle ya da tanıdıklarıyla caka satabilir. Caka satılan kişiler yönelme ekiyle anılabilir: komşulara caka satmak, arkadaşlarına caka satmak. Gösterişin bir dayanağı olabilir de olmayabilir de; kalıp bunu ayırmaz. Söz eleştiriyle, alayla, kimi zaman da hoşgörüyle söylenebilir. Gösteriş, onu görecek kişilerin önünde yapılır. Caka satan kişi bir yere girerken, bir şey anlatırken ya da bir karşılaşmada kendini öne çıkarır. Kalıp bir genç, bir yönetici, bir sporcu ya da yeni zengin olmuş, yeni bir makama gelmiş biri için kullanılabilir. Fiyaka satmak ve çalım satmak da aynı anlamı taşır.
Örnek Cümleler
- Yeni aldığı spor arabayla okulun önünde üç tur atan Can, arkadaşlarına caka satıyordu.
- Bir tanıdığı sayesinde maça davetiye bulan Murat, locadaki fotoğraflarını bütün mahalleye göstererek caka sattı.
- Terfi aldığı haftadan beri caka satan müdür yardımcısı, toplantılarda herkese yüksek sesle talimat veriyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tanıkta kişi bir şeyi anlamıştır ama tavrını değiştirmemiştir: askerliğin palavra ile olmadığını anladı ama hâlâ caka satıyor. Cümle, kişinin palavranın işe yaramadığını anladığı hâlde gösterişi bırakmadığını anlatır. Hâlâ sözü bu sürmeyi öne çıkarır.
Satmak, bir malı başkalarının önüne koyup ona alıcı aramaktır. Kalıpta ortaya konan mal kişinin cakasıdır; kişi gösterişini çevresine sunar. Çalım satmak, fiyaka satmak, büyüklük satmak gibi kalıplar da bu fiili aynı yolla kullanır.
Bu söz, birçok gereksinimi varken gereksiz özenti ve gösterişle uğraşanlar için kullanılır. Caka satan kişinin de eksikleri olabilir; deyimde ise yalnız gösteriş anlatılır. Atasözü gösterişi eksiklerle yan yana koyarak onun yersizliğini vurgular.