Atasözü

Çalma Elin Kapısını, Çalarlar Kapını Ne Demek?

Anlamı

kimseye kötülük yapma yoksa onlar da sana aynı kötülüğü yaparlar.

Detaylı Açıklama

Çalma elin kapısını, çalarlar kapını atasözü, kimseye kötülük yapmamayı öğütler; yoksa başkaları da aynı kötülüğü sana yapar. Söz bir uyarıdır ve bir karşılık düşüncesine dayanır: yapılan kötülük döner, yapana gelir. El burada yabancı, başkası demektir. Atasözü emir kipiyle doğrudan dinleyene seslenir. Kötülük bir dedikodu, bir hile, bir zarar ya da bir haksızlık olabilir. Kötülüğün yöneldiği kişi bir komşu, bir rakip, bir iş arkadaşı ya da bir yabancı olabilir. Söz bir büyüğün öğüdü olarak duyulabilir; bir kötülüğün sahibine döndüğü bir olayın ardından da hatırlanabilir. Kötülüğün kim tarafından ve ne zaman geri döneceği atasözünde belirtilmez. Atasözünün iki yarısı aynı fiili, çalmayı yineler; bu yineleme yapılanla başa gelenin aynı olduğunu duyurur.

Örnek Cümleler

  1. Komşusunun bahçe duvarını izinsiz yıktıran adamı yaşlı annesi, çalma elin kapısını, çalarlar kapını, diyerek uyardı.
  2. İş arkadaşı hakkında asılsız şikâyetlerde bulunan Selim, birkaç ay sonra kendisi de aynı yolla şikâyet edilince çalma elin kapısını, çalarlar kapını sözünü hatırladı.
  3. Rakibinin tabelasını söken dükkân sahibi, çalma elin kapısını, çalarlar kapını sözünü doğrularcasına ertesi hafta kendi tabelasını yerde buldu.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Bir kapıyı çalmak, o evin insanlarına yönelmek, onlara bir şey götürmek ya da onlardan bir şey istemektir. Atasözü başkasının kapısını çalmayı, ona bir kötülükle yönelmenin yerine koyar. Çalınan kapı bir gün kendi kapın olur: yapılan, yapana döner.

İki atasözü aynı öğüdü aynı yapıyla verir: önce başkasına yapılacak işi yasaklar, sonra aynı işin sana yapılacağını söyler. Biri kuyu kazmayı, öteki kapı çalmayı örnek alır. Kuyu kazmak bir tuzak hazırlamayı akla getirdiği için kuyulu söz daha sinsi bir kötülüğü düşündürür.

Bu atasözü, iyilik yapanın iyilik, kötülük yapanın kötülük bulacağını söyler. Çalma elin kapısını atasözü bu yargının kötülükle ilgili yarısını alır ve bir uyarıya çevirir. İlki genel bir gözlem, ikincisi doğrudan bir öğüttür.