Anlamı
kötülük etmek, kötülükte bulunmak:
'Bilmeyerek sütnineciğime ve kendime büyük bir fenalık etmiştim.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Fenalık etmek, birine bilerek kötülük etmek, zarar vermek ya da kötü bir davranışta bulunmak demektir. Kaynak cümlede kişinin bilmeyerek hem süt ninesine hem kendisine büyük bir fenalık ettiğini söylemesi, deyimin bazen kasıtlı bazen de farkında olmadan yapılan zararları anlatabildiğini gösterir. Bu yüzden söz yalnız düşmanca davranış için değil, yanlış kararların yol açtığı kötülük için de kullanılabilir. Fenalık etmek, ilişkilerde güveni bozan, iyiliğin tersine işleyen davranışı açıkça görünür kılar. Deyimin gücü, ahlaki yargıyı doğrudan taşımasındadır. Bir davranışın yanlış olduğunu dolandırmadan söyler. Gündelik dilde sert ama çok anlaşılır bir uyarı ve değerlendirme aracı olarak yaşar. Kötülüğün kişiye ve ilişkiye verdiği hasarı açık biçimde duyurur.
Örnek Cümleler
- Bunca iyiliğin ardından ona böyle davranmak düpedüz fenalık etmek oldu.
- Bazen insan öfkesine yenilip en çok sevdiğine fenalık ettiğini geç fark eder.
- Komşusuna bilmeden de olsa fenalık etmek istemediği için hemen özür diledi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü sonuç bazen niyetten daha görünür olur. Kişi bilmeden zarar verdiğinde de yapılan iş kötülük etkisi doğuruyorsa fenalık etmek sözü yine rahatça, doğal biçimde yerini bulabilir.
Kaynak cümle, yanlış davranışın yalnız karşı tarafı değil insanın kendi hayatını da yaralayabileceğini gösterir. Böylece deyim, kötülüğün dönüp sahibini de vurabildiğini daha açık ve sert sezdirir.
Fenalık etmek daha belirgin biçimde ahlaki yargı taşır ve davranışın kötülüğünü öne çıkarır. Fena yapmak ise bazen sonuç odaklıdır; zarar verir ama ahlaki tonu her zaman aynı ölçüde güçlü olmayabilir.