Anlamı
toplamak, bir araya getirmek, bir arada bulundurmak:
'Umumi kütüphane, ilmin, edebiyatın her şubesine ait kitapları cami olmak lazım gelir.' -Z. Gökalp.
Detaylı Açıklama
Cami olmak, toplamak, bir araya getirmek, bir arada bulundurmak demektir. Bir kütüphane her alandan kitabı, bir sergi bir ressamın bütün dönemlerini, bir derleme bir şairin dağınık şiirlerini cami olabilir. Toplanan şey kitap, belge ya da eser gibi somut nesneler olabileceği gibi bilgi, nitelik ve düşünce de olabilir. Pek çok yeteneği cami olan bir sanatçıdan da söz edilebilir. Sözün üç karşılığı birbirine yakındır: dağınık olanı toplamak, bir araya getirmek ve öylece bir arada tutmak. İlk ikisi bir işi, üçüncüsü bir durumu anlatır. Gökalp, umumi bir kütüphanenin her alandan kitabı toplaması gerektiğini söylerken bu kalıbı kullanır. Bir kurumun, bir kitabın ya da bir kişinin neleri içine aldığını anlatırken de bu söze başvurulabilir.
Örnek Cümleler
- Yaşlı derleyici, bölgenin unutulmaya yüz tutmuş türkülerini cami olmak için yıllarca köy köy dolaştı.
- Yeni açılan müze, bölgedeki kazılarda çıkan sikkeleri, mühürleri ve çanak çömlekleri tek çatı altında cami oluyor.
- Hem besteci hem yorumcu hem de iyi bir öğretmen olan hocamız, bu üç yeteneği kendinde cami olan nadir insanlardandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Gelmez. Yazılışı ibadet yerinin adıyla aynıdır, ama kalıptaki cami toplayan, bir araya getiren anlamındadır. Cümlede bir yapıdan söz edilmez; bir şeyin başka şeyleri içine alması, onları bir arada tutması anlatılır.
Kendinde toplamak, bir şeyi kendi üzerinde bulundurmayı anlatır; toplanan hep öznenin kendisinde kalır. Cami olmak buna da uyar, ama dağınık şeyleri bir yere toplama işini de karşılar. Biri yalnız içermeyi, öteki hem toplama eylemini hem de içermeyi anlatır.
İki kalıbın ortak noktası bir arada bulundurmaktır. Haşır neşir etmek bunun yanında kaynaştırmayı anlatır; bir araya gelenler birbirine karışır, iç içe olur. Cami olmakta ise toplananların kaynaşması gerekmez, kütüphanedeki kitaplar yalnız yan yana durur.