Anlamı
toplamak, bir araya getirmek, bir arada bulundurmak:
'Umumi kütüphane, ilmin, edebiyatın her şubesine ait kitapları cami olmak lazım gelir.' -Z. Gökalp.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir araya getirmek, toplamak ya da çeşitli şeyleri aynı yerde bulundurmak anlamında kullanılır. Eski ve yazılı anlatım tadı taşıdığı için bugünkü gündelik dilde çok sık duyulmaz, fakat özellikle kültürel, akademik ve edebî bağlamlarda değerli bir sözdür. Bir kütüphanenin farklı alanlardan kitapları cami olması, bir kurumun çeşitli belgeleri cami olması ya da bir çalışmanın farklı görüşleri cami olması gibi kullanımlar mümkündür. Bu yönüyle yalnızca fiziksel toplama değil, kapsayıcı biçimde bünyesinde barındırma anlamı da taşır. Sözün tonu daha ağırbaşlı ve klasik görünür. Bu nedenle kullanıldığı cümleye eski dil kokusu ve resmiyet katar. Aynı çatı altında toplama fikrini zarif ve yoğun bir dille ifade eder. Bu da sözü özellikle yazılı anlatımda kıymetli kılar.
Örnek Cümleler
- Sınıf arkadaşım sınavdan sonra "cami olmak" dedi.
- İyi bir sözlük yalnızca kelimeleri değil, kullanım örneklerini de cami olmalıdır.
- Annem telefonda "cami olmak" diye yakındı.
Kökeni ve Hikayesi
Söylenenlere göre bu kullanım Arapça 'cem' kökünden gelen ve toplama, bir araya getirme anlamı taşıyan klasik söz varlığından beslenir. Osmanlıca ve eski yazı dilinde daha yaygın olduğu için bugün biraz tarihî bir tını taşır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü daha klasik ve yazılı anlatıma yakın bir tını taşır. Günlük konuşmada çoğu kişi bunun yerine 'toplamak' veya 'bir araya getirmek' gibi daha sade fiilleri seçer.
Hayır. Belgeler, bilgiler, görüşler, eserler ve kültürel birikimler için de kullanılabilir. Esas nokta, farklı unsurları kapsayıcı biçimde bünyesinde toplamasıdır.
Daha klasik, ciddi ve yer yer akademik bir ton verir. Bu yüzden özellikle yazılı ve düşünsel metinlerde dikkat çekici durur.