Anlamı
çok korkmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, aniden ve şiddetli biçimde korkmak anlamında kullanılır. Kişi beklemediği bir olay, ses, haber veya tehlike karşısında öyle sarsılır ki korku bütün bedenine yayılmış gibi hissedilir. Sözün gücü, korkunun yalnızca zihinde kalmadığını, insanın bütün varlığını kapladığını sezdirmesidir. Bu yüzden gündelik dilde ani korkuları anlatırken çok etkilidir. Küçük bir irkilmeden daha sert, panikten ise biraz daha kısa süreli bir yoğunluk taşır. Deyim, özellikle ani haberler, sert sesler ve beklenmedik yüzleşmeler için uygun düşer. Korkunun çarpıcılığını tek kalıpla görünür kılar. İnsanın içindeki güven duygusunun bir anda yerinden oynaması da bu sözde belirgindir. Bu yüzden şok etkisini iyi taşır. Bedensel irkilme ile duygusal sarsıntıyı aynı anda anlatması onu güçlü yapar.
Örnek Cümleler
- Kapı birden sert çalınınca hepimiz can başına sıçrayacak gibi olduk.
- Gece yarısı gelen telefonla annem can başına sıçrayacak kadar korkmuş.
- Arkasında birini görünce öyle ürktü ki adeta can başına sıçradı denecek hale geldi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tam olarak değil. Panik daha uzun sürebilir; can başına sıçramak ise çoğu zaman ani ve sert bir korku tepkisini anlatır.
Beklenmedik sesler, ani haberler, karanlıkta karşılaşmalar veya tehlike ihtimali doğuran anlar için çok doğal durur.
Çünkü korkuyu soyut bırakmaz, bedene yayılmış bir sarsıntı gibi duyurur. Dinleyene duygunun şiddetini hemen geçirir.