Anlamı
çok korkmak.
Detaylı Açıklama
Ödü kopmak deyimi, ani ve şiddetli bir korku karşısında bedenin sarsılmasını anlatan günlük dilin sık başvurulan kalıplarından biridir. Eski halk hekimliğinde safranın aşırı korku karşısında patlayabileceğine, kopabileceğine inanılırdı; bu inanış halk diline doğrudan yansımış ve günümüze dek korunmuştur. Ödü bokuna karışmak kalıbının daha kibar ve yaygın kardeşi sayılır; aynı bedensel sahneye işaret eder ama günlük dilde ortamlardan ortama serbestçe dolaşır. Tek başına ıssız sokakta arkasından duyulan ayak sesi, gece evde çatırtıyla uyandıran fırtına, çocukluğun ilk korku filmi, asansörün ani duruşu bu kalıbın doğal sahneleridir. Söz ani ve geçici bir korkuyu anlatır; kalıcı bir korku halinden çok çakar gibi gelen şokları resmeder gerçekten.
Ödü Kopmak (patlamak) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Gece tek başına eve yürürken arkasından bir köpek havlamasıyla ödü koptu, sırt çantasını sıkıca tutup hızla apartmana koştu nefesi kesilmiş halde.
- Sınıfta deney sırasında patlama sesi geldiğinde tüm çocukların ödü koptu, öğretmen telaşlı bir biçimde herkesi rahatlattı sonradan zarar yokmuş ortaya çıktı.
- Asansörün iki kat arasında aniden durması üzerine ödü kopan kadın, alarm düğmesine basıp teknik ekibin gelmesini bekledi yarım saat boyunca.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İkisi de aşırı korku anlamı taşır ama tonları farklıdır. Ödü kopmak günlük dilde ortamlardan ortama rahatça dolaşan, kibar denebilecek bir kalıptır; aile içinde, iş yerinde, televizyonda işitilebilir. Ödü bokuna karışmak ise çok daha kaba ve sokak dilinden bir kalıptır. Halk dili böylece aynı sahneyi iki ayrı tonda saklayarak konuşmacıya seçenek sunar gerçekten.
Eski halk hekimliği insan bedenini dört sıvıdan oluşmuş kabul ederdi; safra bunlardan biriydi. Aşırı korkunun safrayı patlatacağı, kopuracağı, yerinden oynatacağı düşünülürdü. Bilimsel olmasa da bu kavrayış halk diline yerleşmiş; ödü patladı, ödü koptu, ödü bokuna karıştı gibi türevler aynı kaynaktan beslenir bugün canlılığını korur.
Çocukluk anılarında ödü koptu hikayeleri sayılamayacak kadar çoktur. İlk korku filmi, gece banyonun ışığını açamamak, ıssız sokak köşesi, gizli kalan oyuncak kutusunun arkasından çıkan bir şey, mahallenin köpeği. Halk dili bu evrensel çocuksu korkuların hepsini tek bir kalıpla özetler. Sonradan büyüdüğümüzde bile o eski korkuların gölgesi söze tutunur kalır gerçekten.