Atasözü

Can Bostanda Bitmez Ne Demek?

Anlamı

insan, canının değerini bilmeli, onu yıpratmamalıdır.

Detaylı Açıklama

Atasözü, insanın canının değerini bilmesi ve onu yıpratmaması gerektiğini söyler. Can burada yaşamı, sağlığı ve bedeni birlikte karşılar; para, mal ya da başarı gibi yeniden kazanılabilen şeylerin karşısında durur. Gece gündüz çalışmak, uykusuz kalmak, hastalığı önemsememek ya da gereksiz bir tehlikeye atılmak canı yıpratan davranışlardır. Söz böyle davranan birine bir uyarı olarak söylenebilir. Söyleyen, karşısındakinin harcadığı emeğin bedelini sağlığıyla ödemesinden kaygı duyabilir. Kişi kendine de hatırlatabilir: dur, can bostanda bitmez. Atasözü çalışmayı, emeği yermez; canı yıpratacak ölçüsüzlüğe karşı uyarır. Bir patron çalışanına, bir hekim hastasına, bir evlat yaşlı babasına bu sözü söyleyebilir. Atasözü geniş zamanlı bir yargıdır ama bir öğüt gibi işler; söyleyen karşısındakini durmaya, dinlenmeye çağırır.

Örnek Cümleler

  1. Üç gece uykusuz çalışan mühendis dördüncü gün masasında bayılınca patronu ona bir hafta izin verdi; can bostanda bitmez.
  2. Ateşi kırk derecedeyken tarlaya çıkmak isteyen babasını oğlu zorla yatağa yatırıp ilacını içirdi; can bostanda bitmez.
  3. Kurtarma ekibi, can bostanda bitmez diye çığ tehlikesi geçmeden kimsenin dağa çıkmasına izin vermedi.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Bostan, sebze ve meyvenin yetiştirildiği bahçedir; orada ürün her yıl yeniden biter. Atasözü canın böyle yetiştirilen bir şey olmadığını söyler: bostanda biten sebzenin yenisi gelir, canın yenisi gelmez. Görüntü canın tek ve yerine konamaz oluşunu anlatır.

İkisi de insanın sağlığını korumasını öğütler. Mal canı kazanmaz atasözü bunu para kazanma isteğine bağlar; sağlık yitirilirse mal onu geri getirmez. Can bostanda bitmez ise canı yıpratan her türlü davranışa karşı söylenebilir.

Baş sağlığı, dünya varlığı sağlığı en büyük zenginlik sayar; bir değer yargısı bildirir. Can bostanda bitmez ise bu değeri bilmeyi ve canı yıpratmamayı öğütler. Biri sağlığın ne kadar değerli olduğunu, öteki ona nasıl davranılması gerektiğini söyler.