Deyim

Çan Çan Etmek (ötmek veya Konuşmak) Ne Demek?

Anlamı

yüksek sesle sürekli gevezelik etmek.

Detaylı Açıklama

Çan çan etmek, yüksek sesle sürekli gevezelik etmek demektir. Çan çan ötmek ve çan çan konuşmak biçimleri de kullanılır. Kalıpta iki koşul birlikte bulunur: sesin yüksekliği ve konuşmanın sürekliliği. Söylenenler gevezeliktir, yani boş ve yersizdir; kalıp konunun ne olduğunu belirtmez. Bir otobüs yolculuğunda, bir bekleme salonunda, bir komşu ziyaretinde ya da kalabalık bir sofrada böyle biri çevresini rahatsız edebilir. Söz bir yakınmanın ya da bir azarın içinde geçebilir: çan çan etme, biraz sus. Tek bir konuşan da, bir grup da çan çan edebilir: çocuklar arka koltukta çan çan ediyordu. Kişinin kendisi de sonradan durumunu böyle anlatabilir: bütün akşam çan çan ettim, kimseye söz bırakmadım.

Örnek Cümleler

  1. Uçuş boyunca arka sıradaki iki yolcu kahkahalar arasında çan çan konuşunca kimse gözünü kırpamadı.
  2. Toplantı başladığı hâlde yüksek sesle çan çan ötmeyi sürdüren stajyerleri müdür sessizce dışarı çıkardı.
  3. Yaşlı komşumuz her ziyarette kapıdan girdiği andan çıkana kadar avaz avaz çan çan eder, ev sahibine söz bırakmaz.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Çan çan, ardı ardına çalınan bir çanın sesini andıran bir ikilemedir. Tekrar, konuşmanın kesintisiz sürdüğünü; çan sesi ise sesin yüksek ve kulağa batan olduğunu düşündürür. Kalıbın iki koşulu bu görüntüde birleşir.

Çenesinin bağı çözülmek de yerli yersiz, sürekli konuşmayı anlatır ve görüntüsüyle sessiz duran birinin konuşmaya başlamasını düşündürür. Çan çan etmek ise bunun yanında sesin yüksekliğini de içerir. Biri susmayan dili, öteki susmayan ve yüksek çıkan sesi anlatır.

Atasözü, çok konuşmanın doğru olmadığını, insanın konuştuğundan fazla dinlemesi gerektiğini öğütler. Çan çan eden kişi bunun tam tersini yapar; dinlemeye fırsat bırakmadan konuşur. Atasözü bir ölçü verir, kalıp o ölçünün aşıldığı durumu anlatır.