Anlamı
bir kişi için kendi canı, başkasının canından daha tatlıdır.
Detaylı Açıklama
Atasözü, bir kişi için kendi canının başkasının canından daha tatlı olduğunu söyler. Atasözünün sonunda şirindir yerine tatlıdır da gelebilir. Söz insanın kendini koruma eğilimini açıkça dile getirir. Tehlike, hastalık ya da sıkıntı karşısında kişi önce kendini düşünür; atasözü bu davranışa bir açıklama getirir. Söyleyen bunu bir kınama olarak da, olağan bir insan hâli olarak da dile getirebilir. Bir kazada ilk kendini kurtaran, salgında kendi sağlığını öne alan ya da tehlikeli bir işi başkasına bırakan kişi için hatırlatılabilir. Atasözü bu tutumun doğru mu yanlış mı olduğunu söylemez. Karşılaştırılan iki candır: konuşanın ya da sözü edilen kişinin canı ile bir başkasının canı. Hayal kırıklığına uğrayan biri bu sözle yatıştırılabilir.
Örnek Cümleler
- Gemide yangın çıkınca kaptanın herkesten önce filikaya atlaması yolcuları şaşırttı; can candan şirindir.
- Salgın başlayınca hastasını bırakıp şehirden ayrılan bakıcıya aile kızmadı, onu anlayışla karşıladı; can candan tatlıdır.
- Çatışma bölgesine kendisi gitmeyip yerine genç muhabiri gönderen şefi kimse kınamadı; can candan şirindir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Şirin, burada tatlı, hoşa giden, sevilen anlamındadır; atasözünün tatlıdır biçimi de bunu gösterir. Her can insana tatlı gelir, ama kişinin kendi canı başkasınınkinden daha tatlıdır. Atasözü karşılaştırmayı bu sözcükle kurar.
Herkes kendi ölüsü için ağlar, insanın başkasının acısını kendi acısı gibi duymadığını söyler. Can candan şirindir ise insanın kendi canını başkasınınkinden üstün tuttuğunu anlatır. İkisi de insanın kendine dönük yanını dile getirir; biri acıda, öteki tehlikede.
Canı cana ölçmek, başkasına yapılacak şeyi kendine yapılacakmış gibi düşünmeyi anlatır; bir anlayış biçimidir. Bu atasözü ise kişinin kendi canını öteki canlardan daha çok gözettiğini söyler. Biri insanın başkasını nasıl düşünebileceğine, öteki kendini nasıl öne aldığına bakar.