Anlamı
bir kişi için kendi canı, başkasının canından daha tatlıdır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, herkesin kendi canını öncelediğini ve en zor anda insanın önce kendini korumaya yöneldiğini anlatır. Başkası ne kadar sevilen biri olursa olsun, kişinin kendi hayatı ona daha yakın ve daha değerlidir. Atasözü bu yönüyle insan doğasına dair gerçekçi, hatta biraz sert bir gözlem taşır. Özellikle fedakârlık sınandığında, tehlike yaklaştığında veya çıkar ile hayat arasında seçim gerektiğinde söylenir. İçinde hafif bir kabulleniş vardır; insanın önce kendini düşünmesi ayıplanmaktan çok doğal bulunur. Halk bilgeliğinde yaşam içgüdüsünün gücünü vurgular. Bu yüzden hem ahlaki tartışmalarda hem de pratik hayatta kolayca hatırlanan bir sözdür. Söz, fedakarlığın sınırını insan doğası üzerinden çizer. Böylece duygudan çok içgüdünün ağır bastığı anları anlatır.
Örnek Cümleler
- Kavga büyüyünce herkes geri çekildi; ne de olsa can candan şirindir.
- Yangın sırasında komşular çocukları kurtardı ama sonunda herkes yine can candan şirindir diyerek kendi evine koştu.
- İnsan büyük konuşuyor ama iş başa düşünce can candan şirindir sözü akla geliyor.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Doğrudan bencillik savunusu değildir. Daha çok insanın en kritik anda yaşam içgüdüsüyle önce kendini korumaya yöneldiğini söyleyen gerçekçi bir gözlem içerir.
Tehlike, kavga, kaçış, büyük fedakârlık beklentisi veya hayatı riske atan kararlar söz konusu olduğunda sıkça hatırlanır. İnsan doğasının sınandığı anlara yakındır.
Çünkü sevgi ve fedakârlık idealinin karşısına çıplak bir yaşam gerçeği koyar. İnsanın önce kendi canını düşünmesini açıkça dile getirdiği için sert duyulabilir.