Anlamı
insanın kendisi herkesten önce gelir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, insanın kendi canını, güvenliğini ve varlığını her şeyden önce göreceğini anlatır. Zor durumlarda kişi çoğu zaman önce kendini korumaya yönelir; bu, insan doğasının temel bir yönü olarak değerlendirilir. Atasözü hem gerçekçi hem de bazen hafif eleştirel bir ton taşıyabilir. Günlük hayatta tehlike, fedakârlık, savaş, kaçış, panik ve çıkar çatışmaları için kullanılabilir. Türkçede insanın önce kendi varlığını koruma eğilimini anlatan çok bilinen atasözlerinden biridir. Özellikle “neden önce kendini düşündü?” sorusuna verilen doğal bir cevap gibi işlev görür. Bu söz, insanın başkasına yardım etmek istese bile ölüm, tehlike veya ağır korku karşısında önce kendi canına sarılabileceğini düşündürür. Özellikle baskı altında insanların nasıl davrandığını anlatan hikâyelerde ve beklenmedik kararları açıklarken bu söz sıkça kullanılır.
Örnek Cümleler
- Yangın çıkınca herkes kendini kurtarmaya baktı; can cümleden aziz.
- Tehlike anında insan önce kendini düşünür, can cümleden aziz.
- Böyle durumlarda can cümleden aziz sözü boşuna söylenmemiş.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Doğrudan savunmaz; daha çok tehlike anında insanın önce kendi canını korumaya yönelmesini gerçekçi biçimde anlatır.
Tehlike, panik, kaçış, savaş ve kişinin kendini korumayı seçtiği durumlarda daha sık kullanılır. Bu atasözü, insanın kendi canını, güvenliğini ve varlığını her şeyden önce göreceğini anlatır.
Evet, ikisi de kişinin kendini koruma isteğini anlatır; bu atasözü daha genel ve ilke gibi bir anlatım taşır.