Deyim

Canevinden Vurmak Ne Demek?

Anlamı

en etkileyici yönünden saldırmak:
'Zeki bakışı, hınzır nükteleriyle beni canevinden vurmaktan geri kalmadı.' -T. Uyar.

Detaylı Açıklama

Birini canevinden vurmak, ona en etkileyici yönünden saldırmaktır. Saldırının yöneldiği yer, karşıdakinin en çok etkileneceği noktadır. Vuruş silahla yapılmak zorunda değildir. Bir eleştiri, bir şaka ya da bir tartışmada söylenen tek bir cümle de bu işi görebilir. Bu nokta kişiye, işe ya da düşünceye göre değişir. Bir siyasetçinin savunduğu proje, bir romancının kurduğu kişiler, bir takımın dayandığı oyun düzeni böyle bir hedefe dönüşebilir. Deyim bir kavgayı, bir yarışmayı ya da dostça bir takılmayı anlatırken kurulabilir. Saldırı haklı da olabilir, haksız da; kalıp bu yargıyı vermez. Konuşan kendisine yapılan bir saldırıyı da bu sözle anlatabilir: beni canevimden vurdu. Canevi sözcüğü kalıpta hep iyelik ekiyle geçer ve saldırıya uğrayana aittir.

Örnek Cümleler

  1. Rakip aday, tartışmada belediye başkanının övündüğü metro projesindeki gecikmeyi sayarak onu canevinden vurdu.
  2. Eleştirmen, herkesin övdüğü diyalogları yapay bulduğunu yazarak genç romancıyı canevinden vurdu.
  3. Düğün sofrasında dayısı, damadın yıllardır sakladığı dans korkusuna takılarak onu canevinden vurdu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Uyar'ın cümlesinde konuşan, karşısındakinin zeki bakışı ve hınzır nükteleriyle kendisini canevinden vurmaktan geri kalmadığını söyler. Saldırı burada silahla değil bakışla ve şakayla yapılmıştır. Cümle, kalıbın sözlü ve şakacı bir karşılaşmayı da anlatabildiğini gösterir.

Can damarından yakalamak, bir konuya en önemli yerinden yaklaşmayı ya da birinin en zayıf noktasından yararlanmayı anlatır. Canevinden vurmak ise en etkileyici yönden yapılan bir saldırıdır. İkisinde de yönelinen yer can alıcı bir noktadır, ama yalnız ikincisi açık bir saldırı bildirir.

Belli olmaz. Kalıp saldırının nereye yöneldiğini bildirir; vurulan kişi sarsılabilir, susabilir ya da hemen karşılık verebilir. Sonuç cümlenin devamında anlatılır: canevinden vurulan rakip o akşam ilk kez cevap bulamadı.