Anlamı
1) çok acı duymak; 2) acı bir deneme geçirmek; 3) bir işte zarar görmek.
Detaylı Açıklama
Canı yanmak üç anlamda kullanılır. Birincisi çok acı duymaktır: kızgın bir tavaya değen el, düşüp kırılan bir kol ya da derin bir kesik bu acıyı doğurabilir. İkinci anlamda kişi acı bir deneme geçirir. Güvendiği bir dostun ihanetine uğramak, ilk denemesinde ağır bir eleştiriyle karşılaşmak ya da umut bağladığı bir işte hayal kırıklığına uğramak böyle bir deneme olabilir. Üçüncü anlam bir işte zarar görmektir; bu anlamda canı yanan kişi parasını, emeğini ya da zamanını yitirmiştir. Kötü giden bir ortaklık, batan bir yatırım ya da ödenmeyen bir alacak buna yol açabilir. İkinci ve üçüncü anlamda acı bedende değil, kişinin yaşadıklarında ve yitirdiklerinde duyulur.
Örnek Cümleler
- Fırından tepsiyi eldivensiz çıkaran aşçı, canı yanınca parmaklarını hemen soğuk suya tuttu.
- İlk romanı acımasız bir eleştiriyle karşılanan yazar, canı yandığı için ikinci kitabını yıllarca kimseye göstermedi.
- Borsada bir gecede birikiminin yarısını kaybeden emekli öğretmenin canı yandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Atasözü, bir olaydan gerekli dersi alanın sonra uyanık davrandığını söyler. Canı yanmanın ikinci anlamı da acı bir deneme geçirmektir; ama ders alıp almama deyimde yer almaz. Acı bir deneme geçiren biri bundan ders çıkarırsa, atasözündeki gibi yoğurdu üfleyerek yemeye başlar.
Bağrı yanmanın tanımında üzüntü çekmek ile çok acı duymak birlikte yer alır; ayrıca çok susamış olmak anlamı vardır. Canı yanmak ise acı bir deneme geçirmeyi ve bir işte zarar görmeyi de anlatır. İki kalıp, derin bir acıyı dile getirirken birbirine yaklaşır.
Zarar görmek, kötü bir sonuca uğramayı anlatır ve yalın bir bildirimdir. Canı yanmak ise kaybın yanında kişinin duyduğu acıyı da sezdirir. «Ortaklıktan zarar gördü» ile «ortaklıkta canı yandı» aynı olayı anlatır, ama ikincisinde kayıp kişinin içine işlemiştir.