Anlamı
1) çok acı duymak; 2) acı bir deneme geçirmek; 3) bir işte zarar görmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim hem fiziksel acıyı hem de yaşanan kötü tecrübenin bıraktığı zararı anlatabilir. Bir yerin acıması, canın gerçekten yanması birinci anlam alanıdır. Ama bunun yanında bir işte zarar görmek, ağır bedel ödemek, iç acısı çekmek ya da kötü bir deneyim yaşamak da bu sözle anlatılır. Bu nedenle gündelik dilde çok sık kullanılır; çünkü acının hem bedenle hem hayatla ilgili yönlerini birlikte taşır. Deyim, yaşanan olumsuzluğun hafif olmadığını, kişide iz bıraktığını sezdirmede etkilidir. Kimi zaman sessiz bir sızı, kimi zaman yakıcı bir zarar duygusu verir. Bu geniş kullanım alanı, sözü çok canlı tutar. Acının bedenden ruha geçtiği eşikleri anlatırken özellikle etkili olur. Böylece zarar duygusu tek bir noktaya değil bütün yaşama yayılır.
Örnek Cümleler
- Esnaf bu duruma çoktan "canı yanmak" demeye başlamıştı.
- Dün akşam yine canı yanmış, kimse şaşırmadı.
- Sınıf arkadaşım sınavdan sonra "canı yanmak" dedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü 'yanmak' sadece fiziksel acıyı değil, zarar görmeyi ve içte kalan sızıyı da anlatabilecek kadar güçlü bir mecaz alanına sahiptir.
Canı yanmak, acıyı yaşayan kişinin tarafından söylenir; can yakmak ise bu acıya sebep olan etkiyi anlatır. Biri maruz kalmayı, diğeri zarar vermeyi öne çıkarır.
Maddi kayıp, aldatılma, haksızlık, kırgınlık ve kötü tecrübe sonrası kullanıldığında mecaz anlamı daha baskın hale gelir.