Deyim

Canından Bezmek (bıkmak veya Usanmak) Ne Demek?

Anlamı

ölümü göze alacak kadar sıkıntı içinde olmak:
'Artık doğrusu bendeniz canımdan bıktım.' -M. Ş. Esendal.

Detaylı Açıklama

Canından bezmek, ölümü göze alacak kadar sıkıntı içinde olmaktır. Kalıbın canından bıkmak ve canından usanmak biçimleri de aynı anlamı taşır. Sıkıntı bir hastalıktan, bir borçtan, bitmeyen bir çekişmeden ya da yaşamın ağır yükünden doğabilir. Kişi yaşadığı durumdan o kadar yorulmuştur ki kendi canı bile ona ağır gelir. Kişi bu durumu kendi ağzından da anlatabilir: «canımdan bezdim» diyen biri, taşıdığı sıkıntının artık dayanılmaz bir ağırlığa ulaştığını söyler. Söz bir derdin anlatıldığı konuşmada, bir mektupta ya da bir şikâyette yer bulur. Söyleyenin sesi yorgun, kırgın ya da umutsuz olabilir. Sıkıntının sebebi cümlede anılabilir de, dinleyenin bildiği bir şey olarak söylenmeden kalabilir de.

Örnek Cümleler

  1. Üç yıldır süren tedaviden canından bezen yaşlı kadın, doktoruna artık çok yorulduğunu söyledi.
  2. Alacaklıların her gün kapısını çaldığı esnaf canından bezmişti; dükkânı devredip borçlarını kapattı.
  3. İşini, evini ve eşini aynı yıl kaybeden adam canından bıkmıştı; dostlarının teselli sözleri bile ona ulaşmıyordu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Esendal'da bir kişi «Artık doğrusu bendeniz canımdan bıktım» der. Kalıp burada bıkmak biçimiyle kullanılmıştır. Bendeniz sözü konuşanın kendini alçakgönüllülükle anmasıdır; sıkıntının itirafı bu saygılı dilin içinde yapılır.

Canına yeten şey belli bir durumdur: bir hasret, bir gürültü, tekdüze bir iş; bıkkınlık ona yönelir. Canından bezmek ise sıkıntıyı ölümü göze alacak kadar ağır bir noktaya taşır ve kişinin kendi varlığına yönelir. Biri bir duruma, öteki yaşamın kendisine duyulan bezginliği anlatır.

İliğini kurutmak, birine canından bezdirecek kadar sıkıntı vermektir; tanımı doğrudan bu deyime dayanır. Biri sıkıntıyı verenin, öteki sıkıntıyı çekenin yanından anlatır. Komşusunun iliğini kuruttuğu biri, sonunda canından bezer.