Anlamı
ölümü göze alacak kadar sıkıntı içinde olmak:
'Artık doğrusu bendeniz canımdan bıktım.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, insanın öyle büyük sıkıntı içinde kalması ki yaşamaktan bıkacak, ölümü bile göze alabilecek hale gelmesini anlatır. Bu çok ağır bir ruh hâlidir ve sıradan moralsizlikle karıştırılmamalıdır. İçinde derin bir yorgunluk, çaresizlik ve tükenmişlik vardır. Deyim, insanın yaşama sevincinin sarsıldığı anları görünür kılar. Bu yüzden yoksulluk, ağır hastalık, sürekli baskı, büyük mutsuzluk ve çıkışsızlık duygusuyla birlikte anılır. Gündelik dilde dikkatle kullanılmalıdır çünkü anlamı ağırdır. Yaşamla bağın zayıfladığı ruh hâlini sert biçimde dile getirir. Burada mesele geçici bunalım değil, insanı içten çözen uzun bir tükeniştir. Bu yüzden söylenişi de her zaman ağır bir gölge taşır. Söz, umudun inceldiği uç noktaları anlatırken özellikle sarsıcıdır.
Örnek Cümleler
- Yıllardır süren baskı yüzünden adam artık canından bezmişti.
- Bu kadar borç ve dert içinde insan canından bezmez mi?
- Mahalleli onun halini "canından bezmek" diye tarif ediyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü insanın yalnızca üzgün değil, yaşama karşı bile yorulmuş olduğunu ima eder. Bu yüzden içindeki tükenmişlik sıradan bıkkınlıktan çok daha derindir.
Ağır psikolojik çöküntü ve yaşamdan vazgeçme çağrışımı taşıdığı için hafif şaka bağlamlarında kullanılmamalıdır. Ciddi ve hassas bir sözdür.
İkisi de çok ağır sıkıntı ve tükenmişlik alanında buluşur. Ancak canından bezmek kişinin ruh hâline, öteki atasözü ise o hâl karşısındaki tercih duygusuna daha çok yönelir.