Anlamı
bir tehlikeden güçlükle kurtularak bir yere sığınmak.
Detaylı Açıklama
Canını bir yere dar atmak, bir tehlikeden güçlükle kurtulup bir yere sığınmaktır. Kalıpta iki öge birlikte bulunur: kurtuluş zor olmuştur ve sonunda bir sığınağa varılmıştır. Tehlike bir yangın, bir sel, bir kovalamaca, bir fırtına ya da bir çatışma olabilir. Sığınılan yer bir ev, bir mağara, bir liman ya da bir dostun kapısıdır. Sığınağın adı cümlede açıkça söylenir: canını en yakın köye dar attı. Kurtulan kişinin tehlikeyi nasıl atlattığı da cümlede anlatılabilir; koşarak, yüzerek ya da sürünerek varılan sığınak, kurtuluşun güçlüğünü gösterir. Kurtulan bir kişi olabilir, bir aile ya da bir kafile de. Kalıp, sığınağa varıldıktan sonra olanları anlatmaz; bunlar cümlenin devamına kalır.
Örnek Cümleler
- Dağda tipiye yakalanan çobanlar, saatlerce yürüdükten sonra canlarını köydeki ilk eve dar attılar.
- Fırtınaya yakalanan balıkçılar, dalgalarla boğuşa boğuşa canlarını limana dar attılar.
- Peşine düşen sokak köpeklerinden kaçan çocuk, canını bakkalın dükkânına dar attı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Dar burada güçlükle, zorlukla anlamındadır. Kalıpta kişi tehlikeden rahatça değil, ancak sıkışarak ve zorlanarak kurtulur. Dar atmak, kurtuluşun ne kadar zor olduğunu bu tek sözcükle, bir zarf olarak anlatır.
Paçayı kurtarmak, kendini bir dertten, tehlikeden ya da zor durumdan kurtarmaktır; kurtuluşun nasıl ya da nereye olduğu söylenmez. Canını dar atmak ise güçlükle kurtulmayı ve bir yere sığınmayı birlikte anlatır. Biri kurtuluşun kendisini, öteki sığınakla biten yolunu anlatır.
Atasözü, tehlikeden kaçanın kazançlı çıktığını söyler. Canını bir yere dar atan kişi de tehlikeden kaçmış ve kurtulmuştur. Selden ya da yangından kaçıp güvenli bir yere sığınanlar için atasözü, kaçmanın onlara kazandırdığını hatırlatır.