Deyim

Canını Vermek Ne Demek?

Anlamı

1) kendini feda etmek:
'En küçük sevgi sözüne canımızı verecek hâle geliriz.' -S. F. Abasıyanık. 2) hiçbir şey esirgememek; 3) bir şeye çok düşkün olmak, çok sevmek: O, kitap için canını verir.

Detaylı Açıklama

Canını vermek üç anlamda kullanılır. Birincisi kendini feda etmektir: kişi bir uğurda hayatını ortaya koyar. Bir vatan, bir dava, bir görev ya da sevilen bir insan bu uğur olabilir. İkinci anlam hiçbir şey esirgememektir; kişi elindekini vermekten geri durmaz. Bir anne çocukları için, bir öğretmen öğrencileri için, bir hekim hastaları için bu anlamda canını verebilir. Esirgenmeyen şey bir emek, bir para ya da bir zaman olabilir. Üçüncü anlamda kalıp bir şeye çok düşkün olmayı, onu çok sevmeyi anlatır. Bu düşkünlüğün konusu bir uğraş, bir eşya ya da bir yiyecek olabilir. Bu anlamda can sözcüğü sevginin büyüklüğünü duyurur. Hangi anlamın kastedildiği cümlenin bağlamından anlaşılır.

Örnek Cümleler

  1. Seferberlik yıllarında köyden gidip cephede canını veren on iki gencin adı, okul bahçesindeki taşa kazındı.
  2. Torunları için canını veren nine, emekli maaşının tamamını yıllarca onların okul masraflarına ayırdı.
  3. Eski plaklar için canını veren komşumuz, bit pazarında gördüğü her taş plağı alıp eve taşır.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cümlede konuşan, en küçük sevgi sözüne canımızı verecek hâle geldiğimizi söyler. Kalıp burada birinci çoğul kişiyle ve hâle gelmek öbeğiyle geçer. Cümle, küçük bir sevgi sözünün bile insanı canını verecek duruma getirebildiğini anlatır.

Yoluna can vermek, birinin uğruna ölmektir; kalıp feda edilen hayatı bir kişiye bağlar. Canını vermek birinci anlamında kendini feda etmeyi anlatır ve bunu bir kişiye bağlamak zorunda değildir. Ayrıca hiçbir şey esirgememek ve bir şeye çok düşkün olmak anlamları da yalnız canını vermekte vardır.

Başını vermek de kendini feda etmek anlamındadır; iki kalıp birinci anlamda örtüşür. Başını vermekte esirgememe ve düşkünlük anlamları bulunmaz. Kitap için canını verir denebilir; bu cümlede kalıbın yerine başını vermek konamaz.