Anlamı
hastalık veya yorgunluk yüzünden bitkin bir duruma gelmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, hastalık, yorgunluk, açlık ya da ağır bir çöküntü yüzünden bitkin ve takatsiz hâle gelmek anlamında kullanılır. Buradaki 'cansız' sözü ölüm değil, yaşam enerjisinin çekilmiş gibi görünmesini anlatır. Kişi yerinden kalkamayacak, konuşamayacak veya hareket etmekte zorlanacak kadar güçten düşmüştür. Bu yüzden deyim, ağır yorgunluk anlatımlarında çok etkilidir. Sadece bedeni değil, insanın yüzündeki canlılığın da sönmesini sezdirir. Günlük dilde hafif bir dramatik ton taşır ama anlaşılması kolaydır. Hastalık, uzun çalışma veya büyük tükenmişlik anlarında doğal biçimde yer bulur. İnsan sanki içindeki dirençle birlikte ışığını da kaybetmiş gibidir. Bu yüzden tükenmişliğin hem dış görünüşünü hem iç etkisini anlatır. Kişinin çevreye karşı tepki veremeyecek kadar çöktüğü hâlleri de iyi yakalar.
Örnek Cümleler
- Babası olayı duyunca "cansız düşmek" deyimini kullandı.
- Grip onu öyle yıprattı ki koltukta cansız düşmüş gibiydi.
- Esnaf bu duruma çoktan "cansız düşmek" demeye başlamıştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gerçek ölümü değil, yaşam enerjisinin sönmüş gibi göründüğü aşırı bitkinliği anlatır. Bu yüzden mecazlı ama güçlü bir yorgunluk ifadesidir.
Ağır hastalık, yoğun çalışma, açlık, uykusuzluk ve bedenin hızla güç kaybettiği durumlarda çok doğal biçimde kullanılır.
Evet, çok yakındır. Cansız düşmek görünüşteki çökkünlüğü biraz daha belirgin gösterirken, can kalmamak gücün tamamen tükenmesini öne çıkarır.