Deyim

Çantadan Yetişmek Ne Demek?

Anlamı

bir mesleği eğitim görmeden deneyimlerle kazanmak.

Detaylı Açıklama

Çantadan yetişmek, bir mesleği okulda ya da bir eğitimden geçerek değil, deneyimlerle kazanmaktır. Kişi işi yapa yapa, hatalarından öğrenerek meslek sahibi olur. Bir marangoz, bir aşçı, bir gazeteci ya da bir tüccar çantadan yetişmiş olabilir; bu kişiler işin inceliklerini tezgâhta, mutfakta, sokakta öğrenmiştir. Kalıp kişinin bilgisini nereden edindiğini anlatır; bu bilginin eksik ya da yeterli olduğu konusunda bir yargı bildirmez. Söz bir övgünün içinde de, bir küçümsemenin içinde de geçebilir; bunu cümlenin geri kalanı belirler. Çantadan yetişen biri, kendi kendini yetiştirmiş sayılır. Kalıp okullu bir meslektaşla karşılaştırılırken de anılabilir: biri diplomasıyla, öteki deneyimiyle işine başlamıştır. Bu karşılaştırmada hangisinin daha usta olduğu söylenmez.

Örnek Cümleler

  1. Babasının dükkânında on iki yaşında rende tutmaya başlayan Halil Usta, çantadan yetişmiş bir marangozdur; bugün çırak yetiştiriyor.
  2. Aşçılık okuluna hiç gitmeyen lokantacı çantadan yetişmiş, tariflerinin hepsini yıllar içinde tencere başında bulmuştu.
  3. Hiçbir okulda gazetecilik okumadan mahalle bülteninde muhabirlik ederek yetişen Nermin Hanım, çantadan yetişmiş bir gazetecidir.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Mürekkep yalamak, çok okumuş ve yazmış olmayı anlatır; bilginin okuyarak edinildiğini gösterir. Çantadan yetişmek ise bir mesleği eğitim görmeden, deneyimle kazanmaktır. İki kalıp bilginin edinilme yolunda karşıt yönlere bakar.

Gömlek eskitmek, bir işte deneyim kazanmış olmayı anlatır; kişinin eğitim alıp almadığını söylemez. Çantadan yetişmek ise deneyimi eğitimin yerine koyar: kişi mesleğini okul görmeden kazanmıştır. Okulda yetişen biri de yıllar içinde gömlek eskitebilir.

Bu atasözü, bir işin yalnızca nasıl yapıldığına bakarak öğrenilemeyeceğini söyler. Çantadan yetişen kişi de mesleğini izleyerek değil, işin içinde çalışarak kazanmıştır. Atasözü yapmadan öğrenilemeyeceğini, kalıp ise yaparak yetişmiş birini anlatır.