Anlamı
çok okumuş, yazmış olmak:
'Herhâlde aile terbiyemin, görgümün ve az buçuk mürekkep yalamış olmamın da bu Tanrı vergisini beslemekte tesiri olacaktır.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Mürekkep yalamak, çok okumuş ve yazmış olmak, eğitim görmek ve kültürel birikim edinmek anlamına gelen bir deyimdir. Eski dönemlerde mürekkepli kalemlerle yazı yazılırken kalemin ucunu düzeltmek için mürekkebe değdirilir, bazen ağızla çekilirdi. Çok yazan kişinin mürekkep yalamış olması doğaldı. Deyim, eğitimli ve kültürlü kişileri tanımlar. Resmi eğitim almış olmak kadar kendi kendini yetiştirmiş, çok okumuş kişiler için de söylenir. Mektep medrese görmüş deyimiyle yakın anlamlıdır ancak mürekkep yalamak okuma yazma pratiğini ve entelektüel birikimi vurgular. Halk dilinde yaygın ve güzel bir ifadedir ve Türk kültüründe eğitime verilen değeri yansıtır. Özellikle kırsaldan kente gelmiş kendini yetiştirmiş kişilerin eğitim birikimini takdirle ifade etmek için kullanılan güzel bir Türkçe deyimdir.
Mürekkep Yalamak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Aile terbiyemin ve az buçuk mürekkep yalamış olmamın da bu başarıda tesiri olacaktır.
- Mürekkep yalamış adam olduğu konuşurken seçtiği kelimelerden hemen belli oluyor.
- Az buçuk mürekkep yalamışızdır, biz de bu konuları biliriz ve anlayışla karşılarız.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Eski dönemlerde divit ve kamış kalemle yazılırdı. Mürekkebe sürekli batırılan kalemin ucundaki fazla mürekkep bazen ağızla çekilirdi. Çok çalışan ve eğitim alan kişilerin mürekkep yaladığı düşünülürdü.
'Mektep medrese görmüş' resmi eğitim kurumlarından geçmeyi ifade eder. 'Mürekkep yalamak' daha geniştir; kendi kendini yetiştirmiş kişiler için de kullanılır. Birincisi kurumsal, ikincisi genel kültür birikimini vurgular.
Nadiren ironik olarak kullanılabilir. 'Mürekkep yalamış da kendini âlim sanıyor' gibi ifadelerde yarı eğitimli kişilerin kibri eleştirilir. Ancak genel kullanımı olumludur ve kültür birikimini takdir eder.