Anlamı
heyecan, korku veya üzüntüden çarpıntı nöbeti gelmek.
Detaylı Açıklama
Çarpıntısı tutmak, heyecan, korku ya da üzüntü yüzünden çarpıntı nöbeti gelmesidir. Çarpıntı sözcüğü kalbin olağan hızının üstünde çarpmasını karşılar. Kalıp bu nöbetin üç sebebini anar ve her biri ayrı bir sahne kurar. Heyecan bir sınav sonucunu, bir yarışın son anlarını ya da uzun süre beklenen birinin gelişini bekleyen kişide görülebilir. Korku karanlık bir sokakta duyulan bir ses, bir deprem sarsıntısı ya da bir kaza anıyla gelebilir. Üzüntü ise kötü bir haberin, bir kaybın ya da bir ayrılığın ardından kişiyi sarabilir. Kalıp bir durumu anlatır; çarpıntının ne kadar sürdüğünü, nasıl geçtiğini söylemez. Sebebin ciddi bir hastalık olup olmadığı da kalıpta yer almaz.
Örnek Cümleler
- Üniversite sınavının sonuçları açıklanırken ekranın başında bekleyen Elif'in çarpıntısı tuttu.
- Gece yarısı kapının zorlandığını duyan yaşlı kadının çarpıntısı tuttu, hemen oğlunu aradı.
- Köydeki evlerinin selde yıkıldığını telefonda öğrenen annemin çarpıntısı tuttu; gece boyu uyuyamadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yüreği oynamak, ansızın heyecanlanmak ya da korkmaktır; kalıp duygunun kendisini anlatır. Çarpıntısı tutmak ise o duygunun yol açtığı çarpıntı nöbetini anlatır ve sebepler arasında üzüntüyü de sayar. Biri duyguyu, öteki duygunun bedendeki karşılığını öne çıkarır.
Kalbi çarpmak, kalbin çok vurmasını ya da kişinin çok heyecanlanmasını anlatır. Çarpıntısı tutmak ise kişiye gelip onu yakalayan bir nöbeti bildirir ve sebebini heyecana, korkuya ya da üzüntüye bağlar. Anlamlar örtüşür; çarpıntısı tutmak durumu bir nöbet olarak sunar.
Tutmak, bu kalıpta bir şeyin kişiye gelip onu yakalamasıdır. Gürültüden ya da üzüntüden başı ağrıyan kişi için başı tutmak denir; çarpıntısı tutmak da aynı yapıyla kurulur. Çarpıntının sahibi tamlayan olarak anılabilir: onun, annemin çarpıntısı tuttu.