Anlamı
dalgasız, dümdüz ve durgun (deniz, göl).
Detaylı Açıklama
Bu deyim, özellikle deniz, göl ya da geniş yüzeylerin dalgasız, dümdüz ve sakin hâlini anlatmak için kullanılır. Çarşaf benzetmesi, yüzeydeki pürüzsüzlüğü hemen göz önüne getirir. Bu yüzden tabiat tasvirlerinde, sabah erken saatlerdeki deniz görüntülerinde ve durgunluk vurgusu yapılan anlatımlarda çok etkilidir. Deyimin gücü, sakinliği tek kelimelik görsel bir benzetmeyle vermesinden gelir. Yüzey kıpırtısız, geniş ve yayılmıştır. Sözün içinde huzur duygusu da vardır. Bu nedenle şiirli ve canlı bir anlatım kurar. Deyim, yalnız düzlüğü değil dinginliği de birlikte anlatır. Bu yüzden doğa tasvirlerinde kısa ama etkili bir araç olarak yaşar. Görüntünün sakinliği, sözün şiirli yanını besler. Sessizlik hissi de buna eşlik eder.
Örnek Cümleler
- Sabah erkenden baktıklarında deniz çarşaf gibi uzanıyordu.
- Göl o kadar sakindi ki uzaktan bakınca tam çarşaf gibi görünüyordu.
- Fırtınadan sonraki o kısa sükûnet anında su birden çarşaf gibi oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Dalgasızlık ve yüzeyin pürüzsüzlüğünü görünür kılar. Sakinlik neredeyse gözle tutulur olur. Bu deyim, özellikle deniz, göl ya da geniş yüzeylerin dalgasız, dümdüz ve sakin hâlini anlatmak için kullanılır.
En doğal kullanım su yüzeyleri içindir; ama bazen başka düz ve pürüzsüz alanlar için de mecazen söylenebilir.
Çünkü hareketin yatıştığı, gözün dinlendiği bir görüntüyü çağırır. Benzetme bu dinginliği güçlendirir. Çarşaf benzetmesi, yüzeydeki pürüzsüzlüğü hemen göz önüne getirir.