Anlamı
pek büyük, çok geniş:
'Çarşaf kadar bir kâğıda künyemi yazmışlar.' -R. H. Karay.
Detaylı Açıklama
Çarşaf kadar, bir şeyin pek büyük, çok geniş olduğunu anlatan bir benzetmedir. Bir yatak çarşafının boyutu ölçü alınır ve bir şeyin bu kadar büyük olduğu söylenir. Kalıp bir kâğıdı, bir ilanı, bir afişi, bir bayrağı ya da bir haritayı niteleyebilir. Büyüklük kimi zaman gerçek bir ölçüdür, kimi zaman bir abartıdır: küçük bir not için çarşaf kadar bir kâğıt kullanılmışsa konuşan bu ölçüsüzlüğü vurgular. Kalıp önüne geldiği adı niteler: çarşaf kadar bir pankart, çarşaf kadar bir ilan. Bir yargının sonunda da yer alabilir: gazetedeki ilan çarşaf kadardı. Aynı sözcükle kurulan çarşaf gibi ise durgun ve düz bir denizi anlatır; iki kalıbın anlamı birbirinden ayrıdır.
Örnek Cümleler
- Mahalle derneği, kermesin duyurusunu okulun bahçe duvarına çarşaf kadar bir pankartla astı.
- Babamın iki satırlık mektubu, çarşaf kadar bir kâğıdın ortasında kaybolup gitmişti.
- Gazetenin ilk sayfasına çarşaf kadar bir ilan veren şirket, yeni mağazasının açılışını duyurdu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cümlede çarşaf kadar sözü bir kâğıdı niteler: konuşan, künyesinin böyle büyük bir kâğıda yazıldığını söyler. Künye, bir kişinin adını ve kimlik bilgilerini içeren kayıttır. Kalıp burada bu kaydın yazıldığı kâğıdın boyutunu anlatır.
Hangar gibi, çok büyük ve geniş bir yer için kullanılır: bir salon, bir ev, bir depo. Çarşaf kadar ise ölçü aldığı şeye uygun olarak kâğıt, ilan ya da bez gibi serilen şeyler için kurulabilir. İki benzetme büyüklüğü farklı nesnelerden alır: biri bir yapıdan, öteki bir yatak örtüsünden.
Atasözüne göre bir iş için gereken şeyler, ölçü biraz geniş tutularak hazırlanmalıdır. Çarşaf kadar ise bir şeyin ölçüsünün çok geniş olduğunu anlatır. Atasözü bolluğu bir gereklilik olarak, kalıp ise bir niteleme olarak anar.