Anlamı
büyük güçlükleri yenmişken önemsiz bir sebepten başarısızlığa uğramak.
Detaylı Açıklama
Çaydan geçip derede boğulmak, büyük güçlükleri yenmişken önemsiz bir sebepten başarısızlığa uğramaktır. Söz bir görüntü kurar: koca bir çayı aşan kişi, ondan küçük bir derede boğulur. Kalıp başarıya çok yaklaşmışken gelen bir yenilgiyi anlatır. Büyük engeller bir sınavın zor aşamaları, bir davanın uzun süreci ya da bir yolculuğun tehlikeli kısmı olabilir; son anda bir imza eksiği, bir gecikme ya da bir dikkatsizlik işi bozar. Kalıp başarısızlığın sebebinin küçüklüğünü öne çıkarır. Büyük güçlükler aşıldığı için sonuç daha da acı görünebilir. Kalıptaki boğulmak gerçek bir ölümü değil, bir işin son anda batmasını anlatır. Söz yenilgiyi yaşayan kişinin ağzından da, onu izleyen birinin ağzından da duyulabilir.
Örnek Cümleler
- Üç yıl süren davayı kazanan şirket, tazminat başvurusunu bir gün geç yapınca çaydan geçip derede boğuldu.
- Maratonun son yüz metresinde ayakkabısının bağı çözülüp düşen koşucu, çaydan geçip derede boğuldu ve madalyayı kaçırdı.
- Bütün sınavları yüksek notla geçen Deniz, mezuniyet için gereken bir formu imzalatmayı unutunca çaydan geçip derede boğuldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki kalıp eş anlamlıdır; yalnız ölçek değişir. Denizden geçip çayda boğulmakta aşılan engel bir denizdir ve kişiyi bir çay yener. Bu kalıpta ise aşılan bir çaydır, son engel daha küçük bir deredir; deniz biçimi aşılan güçlüğü daha da büyütür.
Eli boş çıkmak, umduğunu alamamayı, başarısızlığa uğramayı anlatır; sonucun kendisine bakar. Çaydan geçip derede boğulan kişi de eli boş çıkar, ama kalıp bu sonucun nasıl geldiğini de anlatır: zorlu bir yolun sonunda, küçük bir engelde.
Ummadığın taş baş yarar, küçük ya da önemsiz şeylerin de büyük etkiler yapabileceğini söyler. Çaydan geçip derede boğulan kişiyi de küçük bir sebep yenilgiye uğratır. Atasözünün uyarısı her duruma uyar; deyim ise bu uyarının, büyük bir başarı tam kazanılacakken gerçekleştiği anı anlatır.