Anlamı
dereyi görmeden paçaları sıvamak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, ortada kesin bir durum yokken erkenden tedbir almaya ya da sonucu peşin kabul ederek hareket etmeye kalkmak anlamında kullanılır. 'Dereyi görmeden paçaları sıvamak' sözünün bir başka biçimidir ve aceleciliği eleştirir. İnsan daha ihtiyaç doğmadan hazırlığa girişmiş, ihtimali gerçek sanmıştır. Bu yüzden plan yaparken, başarıyı erken ilan ederken ya da tehlikeyi olduğundan önce kesin kabul ederken kullanılır. Deyimin gücü, hazırlığın zamanlamasını sorgulamasından gelir. Yersiz telaş ya da peşin hüküm kısa ve canlı biçimde görünür olur. Deyim, ihtimal ile kesinliği karıştıran tavrı açıkça eleştirir. Bu yüzden aklıselim ve zamanlama bilgisi üzerine kurulmuş bir uyarı olarak yaşar. Erken hükmün sakıncasını net biçimde gösterir.
Örnek Cümleler
- İşler sarpa sarınca mecburen çayı görmeden paçaları sıvadı.
- Müdür bu karardan sonra iyice çayı görmeden paçaları sıvadı.
- Bir baktık ki çoktan çayı görmeden paçaları sıvamış.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Erken hüküm verme, gereksiz telaş ve sonucu peşinen olmuş sayma tavrını eleştirir. Deyim, ihtimal ile kesinliği karıştıran tavrı açıkça eleştirir.
Hayır. Zamanı gelmeden ve şartlar netleşmeden yapılan hazırlığı eleştirir. Bu deyim, ortada kesin bir durum yokken erkenden tedbir almaya ya da sonucu peşin kabul ederek hareket etmeye kalkmak anlamında kullanılır.
Çünkü insanlar çoğu zaman ihtimali kesin sanıp acele eder; söz de bu ortak hatayı görünür kılar.