Anlamı
surat etmek:
'Bir şeyim yok, asabım bozuk diye cevap veriyor, çehre ediyordu.' -R. H. Karay.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, surat etmek, yüzünü asmak ve kırgınlığını ya da öfkesini mimikleriyle belli etmek anlamında kullanılır. Genellikle gönül koyma, darılma ya da sinirlenme anlarında duyulur. Deyimin etkisi, duygunun söz yerine yüz ifadesiyle ortaya çıkmasına dayanır. Kişi belki konuşmaz ama çehre eder; yani içerideki huzursuzluk dış görünüşünden okunur. Bu da aile içi konuşmalarda, kırgınlık anlatılarında ve gündelik ilişkilerde çok doğal bir kullanıma yol açar. Söz kısa ama sahnelidir. Bir bakışla bile ne olduğu anlaşılır. Deyim, sessiz kırgınlığın görünürdeki karşılığını iyi yakalar. Bu yüzden mimiklerin konuşmadan daha çok şey anlattığı anlarda özellikle yerini bulur. Yüzün dili burada sözün yerini alır. Bu da deyimi çok canlı kılar.
Örnek Cümleler
- Haberi duyunca herkes çehre etti.
- Komşunun oğlu yine çehre etmiş, mahalle çalkalandı.
- Patronun dediklerini duyunca çehre etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü kırgınlık ya da öfke sözle değil, yüz ifadesiyle açıkça görünür olur. Bu yüzden mimiklerin konuşmadan daha çok şey anlattığı anlarda özellikle yerini bulur.
Darılma, küskünlük, alınganlık ve küçük öfke anlarında kullanılır. Bu deyim, surat etmek, yüzünü asmak ve kırgınlığını ya da öfkesini mimikleriyle belli etmek anlamında kullanılır.
Yakındırlar; ancak çehre etmek daha çok surat asma ve olumsuz tavır takınma yönünü öne çıkarır.