Anlamı
hkr. 'git buradan!' anlamında kullanılan bir söz:
'Ben şimdi boya mı düşünüyorum? Çek arabanı şuradan diyecektim, diyemedim.' -O. V. Kanık.
Detaylı Açıklama
Bu argo ve hakaret yüklü söz, birini sert biçimde uzaklaştırmak, 'git buradan' anlamında terslemek için kullanılır. Kısa, kesik ve buyurgan yapısı yüzünden çok kabadır. Özellikle öfke, sabırsızlık ve tahammülsüzlük anlarında duyulur. Sözün etkisi, muhataba açıklama yapmadan yol vermesinden gelir. Karşı tarafın varlığı bile istenmiyordur. Bu yüzden gündelik dilde çatışma, kavga ve küçümseme tonuyla duyulur. Nazik bir ifade değil, doğrudan kovma çıkışıdır. Kısalığı, sertliğini daha da artırır. Tek heceli itiş gibi duyulur. Bu yüzden en kaba sözlü çıkışlardan biri olarak algılanır. Sertliği doğrudan yüze çarpar. Söylendiği anda ilişkiyi de sertleştirir. Argo ağırlığı çok yüksektir. Sözde hiçbir yumuşatma payı yoktur; doğrudan dışlama ve itme vardır.
Örnek Cümleler
- Siniri tepeme çıkınca adama dönüp 'çek! (çek arabanı!)' dememek için kendimi zor tuttum.
- Sokakta üstüne yürüyen sarhoşa biri sertçe 'çek! (çek arabanı!)' diye bağırdı.
- Beni küçümseyen o lafa ancak 'çek! (çek arabanı!)' denecek bir öfkeyle karşılık verebildi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü karşı tarafı açıklama yapmadan ve yumuşatma payı bırakmadan kovar. İçinde açık küçümseme vardır. Bu yüzden en kaba sözlü çıkışlardan biri olarak algılanır.
Kavga, öfke, sabırsızlık ve sert sokak dili gerektiren anlarda duyulur. Bu argo ve hakaret yüklü söz, birini sert biçimde uzaklaştırmak, 'git buradan' anlamında terslemek için kullanılır.
Çünkü hakaret ve çatışma hissi yüksek olduğu için karşı tarafı kolayca provoke edebilir. Bu yüzden gündelik dilde çatışma, kavga ve küçümseme tonuyla duyulur.