Deyim

Çekip Almak Ne Demek?

Anlamı

uzaklaştırmak, uğraşısına son vermek, koparmak:
'Beni tiyatrodan çekip alırken alıştığım yaşayışın giderlerini karşılayıp karşılayamayacağını sonradan anladım.' -N. Cumalı.

Detaylı Açıklama

Çekip almak, bir kişiyi bir yerden ya da bir uğraştan uzaklaştırmak, onu oradan koparmaktır. Kalıp kişinin sürdürdüğü bir uğraşıya son verilmesini de anlatır. Kalıpta iki taraf bulunabilir: çekip alan ve çekilip alınan. Uzaklaştırılan yer bir okul, bir iş yeri, bir sahne, kötü bir arkadaş çevresi ya da bir savaş alanı olabilir. Yer ayrılma ekiyle anılabilir: okuldan, işten, sokaktan çekip almak. Koparma anlamı, kişinin bağlı olduğu bir yerden ayrıldığını sezdirir. Uzaklaştırmanın iyi bir niyetle mi, bir çıkar için mi yapıldığı cümleden anlaşılır. Kalıp bir kurtarma anlatısında da, bir kayıp anlatısında da geçebilir: çocuğu sokaktan çekip almak ya da genç bir sanatçıyı sahneden çekip almak.

Örnek Cümleler

  1. Oğlunun kötü arkadaşlarla gece yarılarına kadar dolaştığını öğrenen baba, onu o çevreden çekip alıp köydeki dedesinin yanına gönderdi.
  2. Hastalanan annesine bakması için ailesi genç kadını konservatuvardan çekip aldı; keman çalışmalarına bir daha dönemedi.
  3. Savaş başlayınca devlet, doktorları şehir hastanelerinden çekip alıp cephedeki sahra hastanelerine gönderdi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cumalı'nın cümlesinde konuşan, birinin kendisini 'tiyatrodan çekip alırken' olanları anlatır. Çekip alınan konuşanın kendisidir; uzaklaştırıldığı uğraş tiyatrodur. Konuşan, onu alanın kendi alıştığı yaşayışın giderlerini karşılayıp karşılayamayacağını sonradan anladığını söyler.

İki kalıp ayrı şeyler anlatır. Çekip gitmek kişinin kendisinin bir yerden ayrılmasıdır; çekip almakta ise bir kişi başka birini bir yerden ya da bir işten uzaklaştırır. Birinde giden özne, ötekinde uzaklaştırılan nesnedir.

Kalıbın nesnesi bir kişi ya da bir topluluktur: bir birlik cepheden, bir ekip bir projeden çekip alınabilir. Koparma anlamıyla bir eşya için de söylenebilir: duvardaki levhayı çekip almak. Hangi anlamın öne çıktığı nesneye bakılarak anlaşılır.