Deyim

Çekip Vurmak Ne Demek?

Anlamı

bir anda karar verip silahla öldürmek:
'Eğer üstümde tabanca olsa bir iki demez çekip vururdum.' -O. Kemal.

Detaylı Açıklama

Çekip vurmak, bir anda karar verip silahla öldürmektir. Kalıpta iki öğe birlikte bulunur: kararın hızı ve silahla öldürme. Kalıp bir kavgayı, bir öfke anını ya da bir haydut baskınını anlatan cümlelerde geçebilir. Bir haber ya da bir mahkeme anlatımında olmuş bir olayı bildirebilir. Konuşan kendi öfkesini anlatırken de kalıbı kullanabilir; söz o zaman gerçekleşmemiş bir niyeti dile getirir. Öldürülen kişi bir hasım, bir saldırgan ya da bir yabancı olabilir. Kararın düşünülmeden verildiği, kalıptaki bir anda öğesinden anlaşılır. Uzun süre tasarlanmış bir öldürme ise kalıbın anlattığı ani kararla örtüşmez. Kalıp ateşli bir silahı akla getirir; tabanca ya da tüfek çekilip ateş edilir.

Örnek Cümleler

  1. Tarla sınırı yüzünden çıkan tartışmada öfkeye kapılan adam, komşusunu oracıkta çekip vurdu; ertesi gün mahkemeye çıkarıldı.
  2. Bankayı soyan iki haydut, kaçarken önlerine çıkan güvenlik görevlisini hiç düşünmeden çekip vurdu.
  3. Kardeşine yapılan haksızlığı anlatırken öfkelenen genç, 'Elimde silah olsa çekip vururdum.' dedi; ağabeyi onu güçlükle sakinleştirdi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Gerçekleşmez. Kemal'in cümlesinde konuşan, 'Eğer üstümde tabanca olsa bir iki demez çekip vururdum' der; eylem bir şarta bağlıdır ve o şart yoktur. Cümle, kalıbın bir öfkeyi dile getirmek için de kurulabildiğini gösterir.

Çekmek burada silahı çıkarmayı, ona davranmayı anlatır; vurmak ise ateş edip öldürmektir. İki fiil art arda gelince silaha davranma ile öldürme arasında zaman kalmadığı anlaşılır. Kalıbın bir anda karar verme anlamı bu ardışıklıktan da beslenir.

Silaha davranmak, kullanmak için silahına el atmaktır; eylem orada durabilir. Çekip vurmak ise silahın kullanılmasını ve birinin öldürülmesini anlatır. Birincisi bir tehdit ya da hazırlık olarak kalabilir, ikincisi öldürmenin kendisini bildirir.