Anlamı
düzene uymak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, belli bir düzene, ölçüye ya da disipline uymak anlamında kullanılır. Dağınık ya da başına buyruk giden bir şeyin belirli kurala bağlanması burada temel noktadır. Bu yüzden hem kişiler hem işler hem de araç gereçler için kullanılabilir. Deyimin etkisi, başıboşluktan düzene geçişi kısa bir kalıpla anlatmasından gelir. Bir şey artık rastgele davranmıyor, ayara geliyor demektir. Bu da sözün içine hafif bir toparlanma ve kontrol duygusu katar. Özellikle eski işlik ve zanaat dilinde daha canlı görünür. Kişiler için kullanıldığında terbiyeye, işler için kullanıldığında düzene, araçlar için kullanıldığında ise ayara kavuşma anlamı öne çıkar. Bu çok yönlülük, deyimi gündelik dilde kullanışlı ve canlı tutar.
Örnek Cümleler
- Dün akşam yine çekiye gelmiş, kimse şaşırmadı.
- Haberi duyunca herkes çekiye geldi.
- Müdür bu karardan sonra iyice çekiye geldi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü ölçüsüz ya da dağınık olanın bir ayar ve kurala bağlanmasını anlatır. Bu deyim, belli bir düzene, ölçüye ya da disipline uymak anlamında kullanılır.
Evet. Yaramaz, başına buyruk ya da disiplinsiz kişilerin zamanla uslanması için de kullanılır. Bu yüzden hem kişiler hem işler hem de araç gereçler için kullanılabilir.
Bağlama göre değişir; bazen öğretici, bazen otoriter ama çoğu zaman toparlayıcı bir ton taşır. Bu da sözün içine hafif bir toparlanma ve kontrol duygusu katar.