Anlamı
ölçüsüz derecede çok veya büyük.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, ölçüsüz derecede çok, fazla büyük ya da sınırları aşacak kadar yoğun olan şeyler için kullanılır. Bir şeyi düzene, hesaba ya da makul ölçüye sokmak mümkün değildir. Bu yüzden sayı, büyüklük, masraf, zahmet ya da karışıklık anlatılırken etkili olur. Deyimin gücü, ölçü ve ayar fikrini ters yüz etmesinden gelir. Şey o kadar fazladır ki artık tartı, hesap ya da düzen onu kapsayamaz. Böylece abartı da içeren güçlü bir anlatım doğar. Söz, kontrol edilemez yoğunluğu duyurur. Bu ifade özellikle masraf, borç, iş yükü ya da kalabalık anlatılırken güçlü durur. Dinleyene, işin yalnız fazla değil, baş edilmesi güç ölçüde fazla olduğunu hissettirir. Bu yüzden yalnız niceliği değil, çaresizlik duygusunu da taşır.
Örnek Cümleler
- Bu kadar zarar çekiye gelmez, yeniden başlamak daha mantıklı.
- Anlattığı masraf çekiye gelmez boyuttaydı; herkesin yüzü düştü.
- Yediği ceza öyle arttı ki artık çekiye gelmez bir hâl aldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü fazlalığı sıradan çokluk değil, ölçüye sığmazlık düzeyinde anlatır. Bu deyim, ölçüsüz derecede çok, fazla büyük ya da sınırları aşacak kadar yoğun olan şeyler için kullanılır.
Masraf, zarar, kalabalık, büyüklük, zahmet ve yoğunluk gibi nicelik hissi taşıyan durumlara uygulanır. Bir şeyi düzene, hesaba ya da makul ölçüye sokmak mümkün değildir.
Biri ayara ve düzene uymayı, diğeri ise ölçünün bütünüyle aşıldığını anlatır. Anlamları bu yüzden karşıt gibidir.