Deyim

Çekiye Gelmez Ne Demek?

Anlamı

ölçüsüz derecede çok veya büyük.

Detaylı Açıklama

Çekiye gelmez, ölçüsüz derecede çok ya da büyük olanı nitelemek için kullanılır. Kalıp bir niceliği de, bir büyüklüğü de anlatabilir: çekiye gelmez bir borç, çekiye gelmez bir kalabalık. Söz bir şaşkınlığın, bir yakınmanın ya da bir övünmenin içinde geçebilir. Abartıyla söylendiği de olur; ölçüsüzlük konuşanın gözündeki büyüklüğü anlatabilir. Yüklemde de kullanılabilir: bu yılki hasat çekiye gelmez. Ölçüsüzlüğün ne olduğu cümlede gösterilir: bir servet, bir masraf, bir sevinç. Kalıp olumlu bir bolluğu da, olumsuz bir yükü de anlatabilir. Söz bir şeyin miktarını sayıyla vermez; büyüklüğü bir izlenim olarak aktarır. Bir yük, bir iş, bir dert ya da bir kalabalık için söylendiğinde, onun sayılıp tartılamayacağı duygusu verilir.

Örnek Cümleler

  1. Düğün için çekiye gelmez bir masraf yapan aile, ertesi yıl borçlarını ödemek için evlerinin bir katını sattı.
  2. Bu yıl bağlarda çekiye gelmez bir üzüm hasadı oldu, köylüler kasaları taşımak için komşu köyden işçi çağırdı.
  3. Konsere çekiye gelmez bir kalabalık toplanınca belediye, çevredeki yolları trafiğe kapattı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Çeki, eskiden kullanılan bir ağırlık birimidir ve tartmakla ilgilidir. Çekiye gelmez, bir şeyin bu birimle tartılamayacağını, ölçünün dışında kaldığını söyler. Ölçüsüzlük böylece tartılamayan bir yük görüntüsüyle anlatılır.

Sözcükleri ortak olsa da bu iki söyleyişin anlamı ayrıdır. Çekiye gelmek düzene uymayı anlatır; çekiye gelmez ise bir niceliğin ya da büyüklüğün ölçüsüzlüğünü bildirir. Biri ötekinin olumsuz biçimi sayılmaz.

Haddi hesabı yok da sayılamayacak kadar çok, ölçüsüz olanı anlatır; iki kalıp anlamca yakındır. Çekiye gelmez buna büyüklüğü de katar; bir kalabalık kadar bir yükün iriliği için de söylenebilir. Seçim, anlatılan şeyin niceliğine ya da büyüklüğüne göre yapılabilir.