Anlamı
kuşatmak:
'İktidar muhalefet partilerini gittikçe daralan bir çember içine alıyor.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
Çember içine almak, kuşatmaktır; kalıbın çembere almak biçimi de vardır. Kuşatan bir ordu, bir polis birliği, bir kalabalık ya da bir rakip olabilir. Kuşatılan bir şehir, bir bina, bir kişi ya da bir topluluk olabilir. Kalıp gerçek bir kuşatmayı da, mecaz bir sıkıştırmayı da anlatabilir. Mecaz anlamda kuşatılan, hareket alanı daraltılan bir kişi ya da kurumdur. Kalıp bir savaş anlatısında, bir haber metninde ya da bir siyasi yorumda geçebilir. Çember sıkılaştırılabilir: çember daralır, kuşatılanın kaçacak yeri azalır. Kuşatmanın amacı kuşatılanı teslim almak, bir kaçışı önlemek ya da bir baskı kurmak olabilir. Kalıbın öznesi kuşatan taraftır: ordu şehri çember içine aldı.
Örnek Cümleler
- Polis, rehinelerin tutulduğu binayı çember içine alarak bütün çıkışları kapattı.
- Kuşatma ordusu kaleyi çember içine aldıktan sonra kente erzak girişi tamamen durdu.
- Büyük zincir marketler, mahalledeki küçük bakkalları fiyat indirimleriyle çember içine aldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Karaosmanoğlu'nun cümlesinde iktidarın muhalefet partilerini 'gittikçe daralan bir çember içine' aldığı söylenir. Burada gerçek bir kuşatma yoktur; çember, partilerin hareket alanının daraltılmasını anlatır. 'Daralan' sözcüğü de baskının giderek arttığını gösterir.
Çemberi yarmak, kuşatılanların bir gedik açıp dışarı çıkmasıdır; eylem kuşatılan tarafındır. Çember içine almak ise kuşatan tarafın eylemini anlatır. İki kalıp bir kuşatmanın iki yanını, kuranı ve ondan kurtulanı gösterir.
Çember, bir merkezin çevresini kesintisiz saran yuvarlak bir halkadır. Kuşatma da kuşatılanın her yanını sarmayı amaçlar. Bu yüzden kuşatma, kaçış yolu bırakmayan kapalı bir halka gibi düşünülür.