Anlamı
alt ve üst çene sımsıkı bir durumda bir araya gelmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, alt ve üst çenenin sıkıca kapanıp açılmaması anlamında kullanılır. Asıl anlamı bedensel ve tıbbidir; soğuk, korku, kasılma ya da rahatsızlık gibi durumlarda duyulur. Bununla birlikte bazen aşırı gerilim yüzünden ağzını açamaz hâle gelmeyi de düşündürebilir. Deyimin gücü, bedenin kitlenmesini tek bir noktadan, yani çeneden görünür kılmasından gelir. Söz ani ve rahatsız edici bir durum hissi verir. Konuşmanın ve yemenin bile zorlaştığı ağır bir sıkışma anlatılır. Deyim bu yüzden yalnız acıyı değil, işlev kaybını da sezdirir. Ağzın açılmaması, insanın en temel hareketlerinden birinin aksaması demektir; bu da ifadeye ciddi ve endişe verici bir ağırlık kazandırır. Bedendeki küçük bir bölge üzerinden büyük bir rahatsızlık görünür hâle gelir.
Örnek Cümleler
- Herkes fark etti ki çoktan çenesi kilitlenmiş.
- Dün akşam yine çenesi kilitlenmiş, kimse şaşırmadı.
- Patronun dediklerini duyunca çenesi kilitlendi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Darbe, korku, kasılma, soğuk ya da tıbbi rahatsızlık anlatılırken daha çok kullanılır. Asıl anlamı bedensel ve tıbbidir; soğuk, korku, kasılma ya da rahatsızlık gibi durumlarda duyulur.
Asıl gücü somut bedensel anlamındadır; mecazen kullanılsa da fiziksel çağrışım baskındır. Bu deyim, alt ve üst çenenin sıkıca kapanıp açılmaması anlamında kullanılır.
Çünkü bedenin temel hareketlerinden birinin aniden durduğunu düşündürür. Bu da rahatsız edici bir sahne kurar.